Władysław Chojnacki

Z LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR

(1920-1991) – historyk, bibliograf, badacz dziejów Warmii i Mazur

Biografia

Urodził się 22 czerwca 1920 r. w Warszawie. W czasie wojny studiował na tajnym Uniwersytecie Poznańskim w Warszawie, noszącym konspiracyjną nazwę Uniwersytetu Ziem Zachodnich. Czynnie działał w konspiracji, będąc oficerem Narodowych Sił Zbrojnych. W 1952 r. uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy Sprawy Mazur i Warmii w korespondencji Wojciecha Kętrzyńskiego. Od 1965 r. mieszkał w Warszawie. W 1966 r. na podstawie pracy Bibliografia polskich druków ewangelickich Ziem Zachodnich i Północnych 1530-1939 uzyskał tytuły doktora habilitowanego. Zmarł 2 lipca 1991 r. w Warszawie.

Działalność

Po wojnie pracował jako bibliotekarz w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, podjął też bliską współpracę ze skupioną wokół Emilii Sukertowej-Biedrawiny grupą osób organizujących życie kulturalne i naukowe w województwie olsztyńskim. Pomagał w gromadzeniu księgozbioru Instytutu Mazurskiego w Olsztynie, wygłaszał prelekcje na kursach nauczycieli. Jeździł po Warmii i Mazurach, gromadząc informacje o położeniu ludności rodzimej i informując o jej tragicznej sytuacji Ministerstwo Ziem Odzyskanych. W 1947 r. doprowadził do odsłonięcia w ówczesnym Lecu (Giżycku), przetransportowanej osobiście z Opola, tablicy ku czci Wojciecha Kętrzyńskiego. W 1965 r. objął kierownictwo Pracowni Bibliografii XIX i XX wieku Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Publikacje

Olsztyn 1983, Wydawnictwo Pojezierze.

Już w czasie studiów przygotował swoje pierwsze publikacje naukowe – zbiór materiałów źródłowych dotyczących polskich tradycji Prus Wschodnich i polską bibliografię tego regionu. Oba maszynopisy spłonęły w powstaniu warszawskim. Ocalała trzecia z przygotowanych wówczas prac: Słownik nazw miejscowych południowych powiatów Prus Wschodnich (1946). W późniejszym okresie badał dzieje Warmii i Mazur, zajmował się historią Polski XIX wieku, a także bibliografistyką. Opublikował m.in.:

  • Jan Karol Sembrzycki redaktor „Mazura” (1883-1885) (1948)
  • Wojciech Kętrzyński a Mazury (1948)
  • Jan Liszewski, założyciel „Gazety Olsztyńskiej” (1949)
  • Działalność Marcina Giersza w świetle jego kórnickich tek (1955)
  • Niemieckie i polskie bibliografie byłych Prus Wschodnich i Pomorza Gdańskiego (1955)
  • Polska akcja narodowo-uświadamiająca na Mazurach przed I wojną światową : wybór materiałów źródłowych z lat 1910-1914 (1956)
  • Wychodźcy mazurscy w zachodnich Niemczech przed I wojną światową (1956)
  • Wydawnictwo i drukarnia Antoniego Gąsiorowskiego na Mazurach (1959)
  • Z dziejów drukarstwa polskiego w Królewcu : „Publiczna Relacya” - nieznane pismo z 1743 r. (1961)
  • „Drukarnia Polska” w Królewcu w latach 1709-1711 (1963)
  • Wydawnictwo oraz drukarnia Salewskiego i Pośpieszyńskiego w Ostródzie (1963)
  • Plany stworzenia ośrodków wydawniczych na Mazurach w świetle polskiej korespondencji (1902-1906) (1964) – współpraca Jan Broda
  • Wydawnictwa polskie i ich drukarnie w Elblągu (w. 17-19) (1966)
  • Krystyn Lach Szyrma, syn ziemi mazurskiej (1971) – współpraca Jan Dąbrowski
  • Twórczość Emilii Sukertowej-Biedrawiny : bibliografia (1977) – współpraca Tamara Wajsbrot
  • Szkice z dziejów polskiej kultury na Mazurach i Warmii (1983)
  • Bibliografia publikacji podziemnych w Polsce : 13 XII 1981-VI 1986 (1988)

Pod jego redakcją ukazały również się m.in.:

  • Mazury i Warmia 1800-1870 : wybór źródeł (1959)
  • Bibliografia historii Polski XIX w. (tomy wydane w latach 1968-1979)
  • Bibliografia kalendarzy wydanych w języku polskim poza granicami Polski od roku 1716 : (Mazury, Śląsk Górny i Dolny oraz Śląsk Cieszyński) (1986) - wraz z Wojciechem Chojnackim
  • Bibliografia kopernikowska : 1923-1948 (1949) – autor Ludwik Brożek
  • Bibliografia niemieckich bibliografii dotyczących Polski : 1900-1958 (1960) – wraz z Janem Kowalikiem

Bibliografia

  1. Jasiński, Grzegorz: Władysław Chojnacki (1920-1991) / Grzegorz Jasiński // „Zapiski Historyczne”. - 1992, nr 4, s. 181-182.