Puszka eucharystyczna z kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Wrzesinie

Z LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR

XVII-wieczny zabytek złotniczej sztuki sakralnej z kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Wrzesinie.

Historia

Dzieło powstało w Królewcu w 1653 r. Jego autorem jest mistrz złotniczy Philipp Hoyer (Heyer, Höger), działający w latach 1647-1685. Wykonał on w tym samym czasie dla kościoła we Wrzesinie również krzyż relikwiarzowy.

Opis

Puszka została wykonana z kutego srebra, z wykorzystaniem technik repusowania i grawerowania. Jest w dużej mierze złocona. Wymiary obiektu to: wysokość – 31,5 cm, średnica stopy - 11,2 cm, czary - 11,7 cm. Pod spodem stopy umieszczono inskrypcję: ECCLAE SCHONBER WEG: SCO: 50 A 1.6.5.3. Na kryzie znajdują się znaki złotnicze: cecha miejska Królewca oraz inicjały (powiązane) PH.

Charakterystyka

Podstawą puszki eucharystycznej jest okrągła, wysoka stopa na podwójnej kryzie. Na cokole znajdują się srebrne i złocone dekoracje w kształcie uproszczonych liści z wgłębieniami ułożonych ku dołowi. Płaszcz stopy powyżej jest srebrny, gładki i ma formę stożka. Nad nim znajduje się pozłacany, zdobiony nodus, czyli zgrubienie pośrodku krótkiego trzonu. Dekorują go symetrycznie dopieszczone głowy zwierząt: baranów i lwów. Od góry i dołu zamykają nodus srebrne okucia. Całość podtrzymuje czaszę. Górna jej część ma formę misy rozszerzające się ku górze. Pokrywa natomiast powtarza kształt stopy ze stożkową, profilowaną szyją. Na dolnej części czaszy umieszczono cztery grawerowane medaliony z wizerunkami Arma Christi, czyli Narzędziami Męki Pańskiej. Przestrzenie pomiędzy nimi wypełniają tzw. małżowinowe dekoracje. Górną część puszki dekorują uskrzydlone główki aniołów. Wieńczy ją natomiast prosty, dość wysoki krzyż (wtórny).

Zobacz też

Bibliografia

  1. Okulicz, Małgorzata: Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego od połowy XIV do końca XVIII wieku: katalog wystawy / Małgorzata Okulicz. - Olsztyn : Muzeum Warmii i Mazur, 2006. – S. 224.