Pałac w Bęsi

Z LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR
© Mirosław Garniec
© Mirosław Garniec

Zabytek architektury wybudowany w pierwszej połowie XVIII wieku.

Lokalizacja

Zespół pałacowo-parkowy wraz z kompleksem gospodarczym, położony jest na terenie wsi Bęsia (niem. Bansen), w gminie Kolno, 11 km na północ od Biskupca.

Historia

Pałac został wybudowany w latach 1720-1730. Na początku XIX wieku dobudowano do niego parterowe oficyny. W latach 70-tych XX wieku całość odrestaurowano. Od momentu powstania tej rezydencji, jej właściciele bardzo często się zmieniali. W kolejnych dziesięcioleciach byli to przedstawiciele rodów szlacheckich: Burchard (1724), Bezdan Hozjusz (1746), Hatten (1756), Ribbeck (1790-1794), a także starostowie reszelscy: Carll Otto Benjamin Knoblauch (1794-1843) i von Lavergne-Peguilhen (1843). W późniejszym okresie posiadłość przejął Deckenbroock-Freiherr Droste zu Rulahoff (1856-1862), a następnie stała się ona siedzibą rodziny von Stockhausen (1915-1944). Po 1945 roku na obszarze majątku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, a pomieszczenia pałacowe przeznaczono na biura i mieszkania pracownicze. W latach 1975-1991 mieścił się tam Wojewódzki Ośrodek Postępu Rolniczego. W kolejnych latach majątkiem zarządzała Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Od 1998 roku jest to własność prywatna. Pałac wraz z parkiem od 1967 roku znajduje się w rejestrze zabytków.

Opis

Pałac wybudowany został w stylu barokowym. Wzniesiono go na planie prostokąta z dużym holem na osi i salonem ogrodowym. Jest to budowla dwukondygnacyjna, murowana z cegły. Po obu jej stronach znajdują się parterowe dobudówki wzniesione na rzucie litery „L”. W korpusie głównym znajdują się obustronne ryzality. Od frontu do wnętrza wiodą szerokie schody i portyk wsparty na filarach, od ogrodu – taras z zabudowanymi bocznymi ścianami i zadaszeniem. Gmach główny pałacu i skrzydła boczne przykryte zostały dachami mansardowymi.

Ciekawostki

  • Częste zmiany właścicieli posiadłości tłumaczone są legendą, mówiącą o przekleństwie rzuconym na to miejsce jeszcze przez Prusów (w XIII wieku), siłą nawracanych na nową wiarę.
  • Po drugiej wojnie światowej, przez długi czas funkcjonowało tu wzorcowe Państwowe Gospodarstwo Rolne, odwiedzane przez najwyższe władze państwowe ówczesnego PRL.

Bibliografia

  1. Jackiewicz-Garniec, Małgorzata: Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich : dobra utracone czy ocalone? / Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec. – Olsztyn : Studio Wydawnicze Arta Mirosław Garniec, 2001. - S. 132-134.
  2. Rzempołuch, Andrzej: Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich / Andrzej Rzempołuch. - Olsztyn : Remix, 1992. – S. 13.

Zobacz też

  • Bęsia, materiał zamieszczony na stronie internetowej www.polskiezabytki.pl [dostęp 02.01.2014 r.]
  • Historia pałacu, materiał zamieszczony na stronie internetowej www.naszabesia.pl.tl [dostęp 02.01.2014 r.]