Kościół pw. św. Jana Ewangelisty w Nowym Kawkowie

Z LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR

Zabytek architektury sakralnej wzniesiony pod koniec XIV wieku.

Lokalizacja

Kościół został wybudowany na terenie wsi Nowe Kawkowo (niem. Neu Kockendorf). Wieś położona jest w gminie Jonkowo, w powiecie olsztyńskim.

Historia

Pierwsza świątynia została uposażona w przywileju lokacyjnym wsi 21 stycznia 1380 roku. W tym samym roku konsekrował ją biskup Henryk III Sorbom ku czci św. Jana w Oleju. Budowla była kilkakrotnie modernizowana i odnawiana, m.in. w wieku XVIII, a także w latach 1857, 1870 i 1925. Z 1664 roku pochodzi drewniana wieża dzwonnicza. Kruchta i zakrystia zostały dobudowane na początku XX wieku.

Opis

Jest to kościół późnogotycki, orientowany, salowy, murowany do połowy wysokości z kamienia polnego, powyżej ław okiennych i w narożach – z cegły. Na kamieniach podmurówki po stronie wschodniej wykuto daty: 1380 i 1925. Budowlę wzniesiono na rzucie prostokąta, z zakrystią od północy i kruchtą od południa. Po stronie zachodniej znajduje się dwukondygnacyjna drewniana wieża o konstrukcji słupowej, oszalowana deskami. Wzniesiono ją na rzucie kwadratu, a jej ściany nachylone zostały ku górze. Na szczycie wieży umieszczono chorągiewkę z datą 1870. Na sygnaturce wieńczącej szczyt wschodni znajduje się chorągiewka z datą 1857. Kaplica chrzcielna posadowiona została na kamiennym cokole, jej ściany ozdobiono późnogotycką terakotą i oknem ostrołukowym. Nawę przykryto stropem drewnianym, beczkowym, z malowanymi kasetonami. Polichromie wnęk okiennych datowane są na XV wiek.

Wyposażenie

Barokowy ołtarz główny został wykonany w 1866 roku przez Karola Jeroszewicza z Ornety. Umieszczono w nim obraz Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana w Oleju oraz figury świętych Piotra i Pawła. Ołtarze boczne wykonano pod koniec XVIII wieku. W lewym znajdują się obrazy św. Jana Ewangelisty i św. Walentego, w prawym - późnobarokowy krucyfiks i obraz św. Antoniego. Barokowa ambona z przedstawieniami Chrystusa i czterech Ewangelistów została wykonana około 1700 roku. Z XVII wieku pochodzi chrzcielnica, a dziesięć obrazów z przedstawieniami apostołów wykonano na początku wieku XIX. W kościele znajdują się także cenne zabytki sztuki złotniczej, w tym m.in.

Na wieży znajduje się dzwon z XVI wieku.

Zobacz też

Bibliografia

  1. Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej. Tom 2 / red. Bronisław Magdziarz. – Olsztyn : Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej, 1999. – S. 130-131.
  2. Piskorska, Józefa: Złotnictwo sakralne na Warmii w okresie baroku. Cz. II, Ilustrowany katalog zachowanych dzieł / Józefa Piskorska. – Olsztyn : Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 2007. – S. 70-71.
  3. Przewodnik po zabytkowych kościołach Południowej Warmii. – Olsztyn : Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1973. – S. 52-54.
  4. Skurzyński, Piotr: Warmia i polskie Dolne Prusy: przewodnik turystyczny / Piotr Skurzyński. – Gdynia : Wydawnictwo Region, 2012. – S. 87-88.

Linki

  • Kościoły Warmii - Gmina Jonkowo, materiał zamieszczony na stronie internetowej www.domwarminski.pl [dostęp 09.12. 2013 r.]