Kamienny krucyfiks w kościele Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Świętej Lipce

Z LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR

Zabytek sztuki sakralnej z pierwszej połowy XVIII wieku

Lokalizacja

Krucyfiks jest jedną z czterech kamiennych rzeźb znajdujących się na dziedzińcu kościoła pielgrzymkowego w Świętej Lipce. Usytuowano go w północno-zachodnim narożniku dziedzińca, przy głównej fasadzie świątyni.

Historia

Krucyfiks pochodzi z 1727 roku (data wykuta na cokole), a jego powstanie wiąże się z warsztatem Jana Chrystiana Schmidta z Reszla. W latach 1983-1987 przeprowadzono konserwację dzieła. Uzupełniono wówczas ubytki powierzchni figury. W latach wcześniejszych zrekonstruowana została przepaska na biodrach Chrystusa..

Opis

Rzeźbę wykonano z piaskowca, pierwotnie była ona polichromowana. Ustawiono ją na sześciennym cokole, na którym widnieją inskrypcje w języku łacińskim i niemieckim:

  • Effigiem Christi dum cernis pr, honora non tamen Effigiem sed quem designat adora.
  • Gehet heraus und schauet Ihr Tochter Sion [...] Sola [...]
  • Es sey fern von mir, daβ ich mich rühme, als in dem Creutz unseres Herren Jesu Christi. Galat.. 6. V. 14.
  • Ihr alle die Ihr fürüber gehet, schauet und betrach [...] ob Euer Sc [...] meine [...]
  • MDCCXXVII

U podstawy pionowej belki krzyża widnieje też napis: Deuspropitius esto mihi maximo pecćatori M.Z. fieri curavit. Inicjały M. Z. odnosi się do Mateusza Zachowitza, przedsiębiorcy kamieniarskiego z Królewca, pracującego dla Świętej Lipki. Twarz Chrystusa – z charakterystycznymi wystającymi kośćmi policzkowymi, dużymi, głęboko osadzonymi oczami i mocno zaznaczonymi łukami brwiowymi, a także modelunek ciała – są typowe dla twórczości Jana Chrystiana Schmidta i porównuje się je z jego dziełami poświadczonymi archiwalnie, m.in. z figurami znajdującymi się w ołtarzu głównym w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie.

Zobacz też

Bibliografia

  1. Paszenda, Jerzy: Święta Lipka : monografia / Jerzy Paszenda. - Kraków : Wydawnictwo WAM, 2008. – S. 128.
  2. Smoliński, Mariusz: Rzeźbiarz Jan Chrystian Schmidt: rola Warmii jako prowincji artystycznej w XVIII wieku / Mariusz Smoliński. - Olsztyn : Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2006. – S. 56, 184-185.