Bronisław Marczyński

(1907-1985) - urzędnik państwowy, działacz społeczny i polityczny PSL, inżynier rolnictwa, nauczyciel.

Biografia i działalność

Urodził się 4 stycznia 1907 r. w Kraśniku.

Okres międzywojenny

Uczeń „Instytucji Liceum Krzemienieckiego” - Średniej Szkoły Rolniczej (Męskiej) w Białokrynicy, Państwowej Średniej Szkoły Rolniczej w Bojanowie. Praktykant zawodu w jednej z dwóch najstarszych ordynacji w Polsce – „Ordynacyi Ołyckiej Księcia Janusza Radziwiłła”. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie z roku 1934. Nauczyciel szkół rolniczych powiatu lubelskiego, członek Rady Okręgowego Towarzystwa Organizacji i Kółek Rolniczych w Lublinie, działacz Wołyńskiego ZMW oraz ZMW „Wici”, kierownik Państwowej Męskiej Szkoły Rolniczej w Adamówce powiatu kowelskiego na Wołyniu.

Po II Wojnie Światowej

W 1944 roku organizator oświaty rolniczej w powiecie kraśnickim. Opracował na potrzeby rządu pierwsze programy edukacyjne dla szkolnictwa wiejskiego. Odmówił wejścia do rządu lubelskiego. Założył i kierował powiatową Szkołą Gospodarstwa Wiejskiego w Stróży. W Olsztynie pełnił funkcję Naczelnika Wydziału Oświaty Rolniczej w Wojewódzkim Urzędzie Ziemskim od 1 maja 1945 roku do 31 lipca 1947 r., sprawując nadzór nad tworzeniem i organizacją szkół, liceów rolniczych, uniwersytetów ludowych.

Po aresztowaniu „za współpracę z nielegalnym wywiadem” zwolniony z pracy państwowej. Organizator struktur miejskich i wojewódzkich PSL (partii Mikołajczyka) w Okręgu Mazurskim.

W jego mieszkaniu 31 października 1945 r. odbyło się konspiracyjne spotkanie żołnierzy Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej z wysłannikiem płk Kamińskiego z Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL- Mikołajczyka. Organizator struktur miejskich PSL w Olsztynie. Dwukrotnie, w 1946 roku, wybrany do Wojewódzkiego Zarządu PSL. Delegat na I Kongres PSL w Warszawie. Kandydat PSL na posła do Sejmu Ustawodawczego.

Aresztowany 2 lipca 1947 roku „za przetrzymywanie u siebie w mieszkaniu nieujawnionego Wojtala „Jeża” - dowódcę scalonych oddziałów AK i BCh Okręgu Krasnystaw oraz w sprawie udzielenia pomocy członkom nielegalnej organizacji AK i oskarżenia o współpracę z nielegalnym wywiadem”. Więziony, przesłuchiwany, pobity przez śledczych Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Olsztynie. Po wyjściu z więzienia unikał współpracy z bezpieczeństwem. Za odmowę współpracy z UB decyzją Wojewody Olsztyńskiego Gen. Mieczysława Moczara zostaje zwolniony z pracy państwowej. Przez kolejne lata był psychicznie niszczony przez „bezpieczeństwo”, zwalniany z pracy lub systematycznie przenoszony na niższej płatne stanowiska.

Inżynier rolnictwa i długoletni pracownik Zakładu Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Budownictwa Rolniczego Bisprol w Olsztynie. Twórca 115 nowatorskich planów gospodarczego urządzania i organizacji procesów w produkcji rolniczej województwa olsztyńskiego.

Pomimo przekształcenia UB na SB po 1956 r. do końca życia podlegał nadzorowi przez organy bezpieczeństwa. Ostatni „Kwestionariusz osobowy”- członka PSL, kierownika „Sekcji Informacyjnej”, opozycjonisty, oficer KWMO w Olsztynie sporządził 30.05.1986 roku, 10 miesięcy po śmierci Bronisława Marczyńskiego.

Żonaty z Weroniką Marczyńską, ojciec czterech synów - Jacka Marczyńskiego, Romualda, Józefa, Filipa.

Zmarł 18 lipca 1985 r. w Olsztynie.

Odznaczenia

• Złoty Krzyż Zasługi – 1969 r.
• Złota Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Warmii i Mazur”,
• Odznaka „Zasłużonego Działacza Związku Zawodowego Pracowników Rolnych”,
• Zasłużony Działacz Stowarzyszenia Naukowo Technicznego Inżynierów i Techników Rolnictwa

Galeria

• 

  Dariusz Marczyński. Bronisław - Naczelnik Wydziału Oświaty Rolniczej w Olsztynie. Olsztyn 2023.
• 

  Informacja o przeniesieniu do pracy do Olsztyna (1945 r.)
• 

  1935 r. Jastków. Bronisław Marczyński. Nauczyciel zawodu w 7 klasowej Szkole Powszechnej w Jastkowie
• 

  Rok 1937. Bronisław Marczyński - 3 z lewej. Pokaz prac przysposobienia rolniczego Kół Gospodyń Wiejskich powiatu lubelskiego
• 

  Bronisław Marczyński w 1948 r.
• 

  Nakaz przyjęcia w areszcie podczas śledztwa UB w czasach stalinowskich
• 

  Stawienie do dyspozycji Ministerstwa Rolnictwa przez wojewodę Moczara podczas śledztwa i represji w czasach stalinowskich
• 

  Wystawiona opinia z lat 70.
• 

  Brosniław Marczyński w 1980 r.

Źródła

• Dariusz Marczyński. Bronisław - Naczelnik Wydziału Oświaty Rolniczej w Olsztynie. Olsztyn 2023.
• Ryszard Nowosad. Bronisław Marczyński (1907-1985), Regionalista, czasopismo kraśnickiego Towarzystwa Regionalnego, Kraśnik 2024 rok, nr 32 s. 30-34.
• Bogdan Łukaszewicz, PSL na Warmii i Mazurach w latach 1945-1947, Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego Olsztyn 1991 s. 33.
• Kwestionariusz osobowy Wydział C KWMO w Olsztynie. Olsztyn 30.05.1986 r. IPN Bi 065/181/2 IV960.
• Paweł Czuba, Jan Wojtal, Walczyli na ziemi krasnostawskiej 1939,1945, LSW Warszawa 1979.