Willa Suckowa w Olsztynie - Historia wersji

Marcin o 07:56, 24 mar 2015

2015-03-24T07:56:43Z

LPF o 15:59, 9 sie 2014

2014-08-09T15:59:31Z

Arom2001 o 09:28, 16 gru 2013

2013-12-16T09:28:27Z

Arom2001 o 09:27, 16 gru 2013

2013-12-16T09:27:08Z

Arom2001 o 20:52, 11 gru 2013

2013-12-11T20:52:38Z

Arom2001: Utworzył nową stronę „Dawna willa Suckowa na początku XX wieku.
Źródło: S. Piechocki, Olsztyn magiczny, Olsztyn 2002, s. 243. …”

2013-12-11T20:51:17Z

Utworzył nową stronę „thumb|right|200px|Dawna willa Suckowa na początku XX wieku.<br>Źródło: S. Piechocki, Olsztyn magiczny, Olsztyn 2002, s. 243. …”

Nowa strona

[[Image: willa suckowa_olsztyn_1.jpg|thumb|right|200px|Dawna willa Suckowa na początku XX wieku.<br>Źródło: S. Piechocki, Olsztyn magiczny, Olsztyn 2002, s. 243.]]

[[Image: willa suckowa_olsztyn_2.jpg|thumb|right|200px|Źródło: Archiwum WBP w Olsztynie.]]

[[Image: willa suckowa_olsztyn_3.jpg|thumb|right|200px|Źródło Archiwum WBP w Olsztynie.]]

[[Image: willa suckowa_olsztyn_3.jpg|thumb|right|200px|Zabytkowa posadzka w wejściu do willi.<br>Źródło: Archiwum WBP w Olsztynie.]]

Rezydencja podmiejska wybudowana na obrzeżach [[ewim:Olsztyn|Olsztyna]] w 1879 r.

==Lokalizacja==
Willa została wzniesiona przy ówczesnej ulicy Dobromiejskiej (niem. Guttstädterstraβe, po pierwszej wojnie światowej przemianowana na Hindenburgstraβe) pod numerem 7 obecnie ulicy 1 Maja 5.

==Historia==
Pierwszym właścicielem budowli była prawdopodobnie rodzina Erdmannów. Wkrótce jednak przeszła ona na własność rodziny Rhode i stała się jej rezydencją, pełniąc jednocześnie funkcję kamienicy czynszowej, w której mieszkali pracownicy magistratu, sądu i garnizonu wojskowego. Po śmierci ostatniego właściciela, Hermanna Rhode rezydencja rodziny została własnością jego córki, Olgi Suckow, która wraz z mężem Albrechtem mieszkała w Poznaniu. Po śmierci męża wdowa powróciła do Olsztyna i tutaj wychowywała dwóch synów. Jeden z nich, [[ewim:Hermann Suckow| Hermann Suckow]] do 1937 r. prowadził w willi biuro adwokackie oraz notarialne. Z tego też względu do 1945 roku nieruchomość znana była powszechnie w mieście jako Willa Suckowa. Po II wojnie światowej, niezniszczoną kamienicę przejął Skarb Państwa. Wówczas stała się ona budynkiem użyteczności publicznej. Początkowo swoją agendę na krótko otworzył w niej Państwowy Urząd Repatriacyjny. Następnym użytkownikiem było wojsko – urządzono tu kasyno „Wiarus”. W latach 50-tych w willi utworzono przedszkole i żłobek. Placówki te funkcjonowały tu do końca lat 70-tych. Przez kilka kolejnych lat budynek stał opuszczony, częściowo tylko zagospodarowany na potrzeby zaplecza budowy sąsiadującego z nim [[Kino „Kopernik” w Olsztynie |kina „Kopernik”]]. Po zakończeniu robót byłą rezydencję Suckowów planowano rozebrać. Ówczesne władze zgodziły się tylko tymczasowo przeznaczyć budynek na lokal zastępczy [[Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie |Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej]]. W ciągu pięciu lat miała zostać wybudowana nowa jej siedziba przy zbiegu ulic Piłsudskiego i Głowackiego. Po kilku latach zdecydowano jednakże o przeprowadzeniu w wilii kapitalnego remontu (1982-1985) i przystosowania jej do potrzeb biblioteki. W budynku ulokowano zbiory specjalne, muzykalia oraz czytelnię i wypożyczalnię literatury dla dzieci i młodzieży. Odnowiona elewacja pozbawiona została wówczas elementów dekoracyjnych, rozebrano także boczne skrzydło budynku. W miejscu ogrodu (od zaplecza) powstał betonowy parking. W latach 2010-2013 budynek ponownie zmodernizowano i dokonano jego rewitalizacji. W 2013 r. rozpoczęto też odbudowę bocznego skrzydła budynku.

==Opis==
Piętrową budowlę wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta. W fasadzie znajdowały się trzy ryzality ujęte w pilastry, z których środkowy z podcieniem arkadowym ozdobiony był na całej swojej długości balkonem. Poza arkadowymi podcieniami portyku głównego wejścia, kamienicę wyróżniały klasycznie rozplanowane okna wykończone frontonikami na konsolach oraz boniowanie ścian. W XIX w. fasadę budynku wieńczyła figura, prawdopodobnie Temidy, a na bocznych ścianach fasady znajdowały się ozdobne wazy. Elewacje ścian bocznych też były bogato zdobione ryzalitami zamkniętymi pilastrami, z frontonami, na których również umieszczono ozdobne wazy. Do piętrowej willi z poddaszem jeszcze przed 1913 r. dobudowano skrzydło, które obecnie nie istnieje.

==Ciekawostki==
*W podziemiach budynku znajdują się kamienno-ceglane komory piwniczne przypominające lochy starego zamczyska. Zastosowano tam rzadko spotykane sklepienia odcinkowe, układane w charakterystyczną jodełkę.
*Najbardziej znanym lokatorem kamienicy był przed II wojną światową [[ewim:Oskar Belian| Oskar Belian]] wieloletni burmistrz i nadburmistrz Olsztyna (1877-1908).
*Po II wojnie światowej w willi odnaleziono kolekcję zabytkowej ceramiki seklerskiej, pochodzącej z węgierskiej enklawy w Rumunii. Zbiór ma charakter unikatowy. Składa się z dwunastu elementów – pochodzących z przełomu XVIII i XIX wieku porcelanowych naczyń zdobionych motywami roślinnymi. Kolekcję zabezpieczono i ze względu na jej dużą wartość zabytkową oraz artystyczną przekazano do zbiorów Muzeum Ziemi (Muzeum Etnograficznego) w Warszawie.

==Bibliografia==
#Bętkowski, Rafał: ''Olsztyn jakiego nie znacie: obraz miasta na dawnej pocztówce'' / Rafał Bętkowski. – Olsztyn : Edytor Wers, 2003. – S. 139.
#Piechocki, Stanisław: ''Olsztyn magiczny'' / Stanisław Piechocki. - Olsztyn : Remix, 2002. – S. 243-246.
#Wysocka, Anna: ''Rezydencja dla książek'' / Anna Wysocka // „Variart”. – 2012, nr 3, s. 20-21.

[[Category:Obiekty architektury]]
[[Category:Historia kultury]]
[[Category:Olsztyn]]
[[Category:1801-1900]]

← poprzednia wersja		Wersja z 07:56, 24 mar 2015
Linia 1:		Linia 1:
−	~~[[Image: willa suckowa_olsztyn_1.jpg\|thumb\|right\|200px\|Dawna willa Suckowa na początku XX wieku.<br>Źródło: S. Piechocki, Olsztyn magiczny, Olsztyn 2002, s. 243.]]~~
−
	[[Image: willa suckowa_olsztyn_2.jpg\|thumb\|right\|200px\|Źródło: Archiwum WBP w Olsztynie.]]		[[Image: willa suckowa_olsztyn_2.jpg\|thumb\|right\|200px\|Źródło: Archiwum WBP w Olsztynie.]]

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 #Wysocka, Anna: ''Rezydencja dla książek'' / Anna Wysocka // „Variart”. – 2012, nr 3, s. 20-21.
-[[Category:Obiekty architektury]]
+[[Category:Inne obiekty architektury]]
-[[Category:Historia kultury]]
 [[Category:Olsztyn]]
-[[Category:1801-1900]]
+[[Category:1801-1918]]

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 ==Lokalizacja==
-Willa została wzniesiona przy ówczesnej ulicy Dobromiejskiej (niem. Guttstädterstraβe, po pierwszej wojnie światowej przemianowana na Hindenburgstraβe) pod numerem 7 obecnie ulicy 1 Maja 5.
+Willa została wzniesiona przy ówczesnej ulicy Dobromiejskiej (niem. Guttstädterstraβe, po pierwszej wojnie światowej przemianowana na Hindenburgstraβe) pod numerem 7 (obecna ulica 1 Maja 5).
 ==Historia==

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 [[Image: willa suckowa_olsztyn_4.jpg|thumb|right|200px|Zabytkowa posadzka w wejściu do willi.<br>Źródło: Archiwum WBP w Olsztynie.]]
-Rezydencja podmiejska wybudowana na obrzeżach [[ewim:Olsztyn|Olsztyna]] w 1879 r.
+Rezydencja podmiejska wybudowana na obrzeżach [[ewim:Olsztyn|Olsztyna]] w 1879 roku.
 ==Lokalizacja==
@@ Linia 13: / Linia 14: @@
 ==Historia==
-Pierwszym właścicielem budowli była prawdopodobnie rodzina Erdmannów. Wkrótce jednak przeszła ona na własność rodziny Rhode i stała się jej rezydencją, pełniąc jednocześnie funkcję kamienicy czynszowej, w której mieszkali pracownicy magistratu, sądu i garnizonu wojskowego. Po śmierci ostatniego właściciela, Hermanna Rhode rezydencja rodziny została własnością jego córki, Olgi Suckow, która wraz z mężem Albrechtem mieszkała w Poznaniu. Po śmierci męża wdowa powróciła do Olsztyna i tutaj wychowywała dwóch synów. Jeden z nich, [[ewim:Hermann Suckow| Hermann Suckow]] do 1937 r. prowadził w willi biuro adwokackie oraz notarialne. Z tego też względu do 1945 roku nieruchomość znana była powszechnie w mieście jako Willa Suckowa. Po II wojnie światowej, niezniszczoną kamienicę przejął Skarb Państwa. Wówczas stała się ona budynkiem użyteczności publicznej. Początkowo swoją agendę na krótko otworzył w niej Państwowy Urząd Repatriacyjny. Następnym użytkownikiem było wojsko – urządzono tu kasyno „Wiarus”. W latach 50-tych w willi utworzono przedszkole i żłobek. Placówki te funkcjonowały tu do końca lat 70-tych. Przez kilka kolejnych lat budynek stał opuszczony, częściowo tylko zagospodarowany na potrzeby zaplecza budowy sąsiadującego z nim [[Kino „Kopernik” w Olsztynie |kina „Kopernik”]]. Po zakończeniu robót byłą rezydencję Suckowów planowano rozebrać. Ówczesne władze zgodziły się tylko tymczasowo przeznaczyć budynek na lokal zastępczy [[Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie |Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej]]. W ciągu pięciu lat miała zostać wybudowana nowa jej siedziba przy zbiegu ulic Piłsudskiego i Głowackiego. Po kilku latach zdecydowano jednakże o przeprowadzeniu w wilii kapitalnego remontu (1982-1985) i przystosowania jej do potrzeb biblioteki. W budynku ulokowano zbiory specjalne, muzykalia oraz czytelnię i wypożyczalnię literatury dla dzieci i młodzieży. Odnowiona elewacja pozbawiona została wówczas elementów dekoracyjnych, rozebrano także boczne skrzydło budynku. W miejscu ogrodu (od zaplecza) powstał betonowy parking. W latach 2010-2013 budynek ponownie zmodernizowano i dokonano jego rewitalizacji. W 2013 r. rozpoczęto też odbudowę bocznego skrzydła budynku.
+Pierwszym właścicielem budowli była prawdopodobnie rodzina Erdmannów. Wkrótce jednak przeszła ona na własność rodziny Rhode i stała się jej rezydencją, pełniąc jednocześnie funkcję kamienicy czynszowej, w której mieszkali pracownicy magistratu, sądu i garnizonu wojskowego. Po śmierci ostatniego właściciela, Hermanna Rhode rezydencja rodziny została własnością jego córki, Olgi Suckow, która wraz z mężem Albrechtem mieszkała w Poznaniu. Po śmierci męża wdowa powróciła do Olsztyna i tutaj wychowywała dwóch synów. Jeden z nich, [[ewim:Hermann Suckow| Hermann Suckow]] do 1937 roku prowadził w willi biuro adwokackie oraz notarialne. Z tego też względu do 1945 roku nieruchomość znana była powszechnie w mieście jako Willa Suckowa. Po II wojnie światowej, niezniszczoną kamienicę przejął Skarb Państwa. Wówczas stała się ona budynkiem użyteczności publicznej. Początkowo swoją agendę na krótko otworzył w niej Państwowy Urząd Repatriacyjny. Następnym użytkownikiem było wojsko – urządzono tu kasyno „Wiarus”. W latach 50-tych w willi utworzono przedszkole i żłobek. Placówki te funkcjonowały tu do końca lat 70-tych. Przez kilka kolejnych lat budynek stał opuszczony, częściowo tylko zagospodarowany na potrzeby zaplecza budowy sąsiadującego z nim [[Kino „Kopernik” w Olsztynie |kina „Kopernik”]]. Po zakończeniu robót byłą rezydencję Suckowów planowano rozebrać. Ówczesne władze zgodziły się tylko tymczasowo przeznaczyć budynek na lokal zastępczy [[Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie |Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej]]. W ciągu pięciu lat miała zostać wybudowana nowa jej siedziba przy zbiegu ulic Piłsudskiego i Głowackiego. Po kilku latach zdecydowano jednakże o przeprowadzeniu w wilii kapitalnego remontu (1982-1985) i przystosowania jej do potrzeb biblioteki. W budynku ulokowano zbiory specjalne, muzykalia oraz czytelnię i wypożyczalnię literatury dla dzieci i młodzieży. Odnowiona elewacja pozbawiona została wówczas elementów dekoracyjnych, rozebrano także boczne skrzydło budynku. W miejscu ogrodu (od zaplecza) powstał betonowy parking. W latach 2010-2013 budynek ponownie zmodernizowano i dokonano jego rewitalizacji. W 2013 roku rozpoczęto też odbudowę bocznego skrzydła budynku.
 ==Opis==
-Piętrową budowlę wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta. W fasadzie znajdowały się trzy ryzality ujęte w pilastry, z których środkowy z podcieniem arkadowym ozdobiony był na całej swojej długości balkonem. Poza arkadowymi podcieniami portyku głównego wejścia, kamienicę wyróżniały klasycznie rozplanowane okna wykończone frontonikami na konsolach oraz boniowanie ścian. W XIX w. fasadę budynku wieńczyła figura, prawdopodobnie Temidy, a na bocznych ścianach fasady znajdowały się ozdobne wazy. Elewacje ścian bocznych też były bogato zdobione ryzalitami zamkniętymi pilastrami, z frontonami, na których również umieszczono ozdobne wazy. Do piętrowej willi z poddaszem jeszcze przed 1913 r. dobudowano skrzydło, które obecnie nie istnieje.
+Piętrową budowlę wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta. W fasadzie znajdowały się trzy ryzality ujęte w pilastry, z których środkowy z podcieniem arkadowym ozdobiony był na całej swojej długości balkonem. Poza arkadowymi podcieniami portyku głównego wejścia, kamienicę wyróżniały klasycznie rozplanowane okna wykończone frontonikami na konsolach oraz boniowanie ścian. W XIX w. fasadę budynku wieńczyła figura, prawdopodobnie Temidy, a na bocznych ścianach fasady znajdowały się ozdobne wazy. Elewacje ścian bocznych też były bogato zdobione ryzalitami zamkniętymi pilastrami, z frontonami, na których również umieszczono ozdobne wazy. Do piętrowej willi z poddaszem jeszcze przed 1913 roku dobudowano skrzydło, które obecnie nie istnieje.
 ==Ciekawostki==

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 [[Image: willa suckowa_olsztyn_3.jpg|thumb|right|200px|Źródło Archiwum WBP w Olsztynie.]]
-[[Image: willa suckowa_olsztyn_3.jpg|thumb|right|200px|Zabytkowa posadzka w wejściu do willi.<br>Źródło: Archiwum WBP w Olsztynie.]]
+[[Image: willa suckowa_olsztyn_4.jpg|thumb|right|200px|Zabytkowa posadzka w wejściu do willi.<br>Źródło: Archiwum WBP w Olsztynie.]]
 Rezydencja podmiejska wybudowana na obrzeżach [[ewim:Olsztyn|Olsztyna]] w 1879 r.