Polichromia w Sanktuarium Podwyższenia Krzyża Świętego w Chwalęcinie - Historia wersji

Konrad o 08:56, 17 wrz 2015

2015-09-17T08:56:02Z

Konrad o 10:19, 18 mar 2015

2015-03-18T10:19:21Z

Marcin o 11:28, 17 mar 2015

2015-03-17T11:28:34Z

Powirski: /* Wymowa polichromii */

2015-01-29T14:55:32Z

‎Wymowa polichromii

Powirski o 11:45, 27 sty 2015

2015-01-27T11:45:36Z

Powirski o 14:52, 21 sty 2015

2015-01-21T14:52:38Z

Powirski o 14:53, 15 sty 2015

2015-01-15T14:53:11Z

Powirski: /* Zobacz też */

2015-01-15T14:35:04Z

‎Zobacz też

Powirski o 14:32, 15 sty 2015

2015-01-15T14:32:24Z

Powirski: /* Rys historyczny */

2015-01-14T14:36:35Z

‎Rys historyczny

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 To główna ozdoba [[Sanktuarium Podwyższenia Krzyża Świętego w Chwalęcinie]].
 ==Rys historyczny==
 Polichromia w [[Sanktuarium Podwyższenia Krzyża Świętego w Chwalęcinie]] jest jedynym zachowanym dziełem [[Jan Lossau|Jana Lossaua]]. Powstała w latach 1748-1749 z inicjatywy [[Kapituła Warmińska|Kapituły Warmińskiej]] i stanowi jeden z głównych elementów wyposażenia wnętrza tej świątyni.
@@ Linia 13: / Linia 12: @@
 ==Układ==
 Główny cykl Legendy Krzyża Świętego składa się z 14 scen. Ich ułożenie wynika z ich hierarchii ważności, a nie układu chronologicznego. Sposób ich odczytywania jest następujący: Od sceny wstępnej nad ołtarzem głównym, przez środek kościoła w kierunku wschodnim, następnie sceny między ołtarzami z pierwszeństwem strony północnej, dalej sceny w środku kościoła i w części wschodniej trzy sceny od północy ku południu (jedna scena jest zasłonięta przez prospekt organowy). Dalej następują sceny w nawach bocznych, najpierw północnej, a później południowej.

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
-[[Category:Dzieła plastyczne]]
+[[Category:Obrazy]]
 [[Category:Malarstwo]]
 [[Category:Powiat lidzbarski]]
 [[Category:Orneta (gmina miejsko-wiejska)]]
 [[Category:1701-1800]]

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
-[[Category:Inne obiekty i przedmioty zabytkowe]]
+[[Category:Dzieła plastyczne]]
 [[Category:Malarstwo]]
 [[Category:Powiat lidzbarski]]
 [[Category:Orneta (gmina miejsko-wiejska)]]
 [[Category:1701-1800]]

@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 ==Wymowa polichromii==
-Polichromia w kościele w Chwalęcinie ukazuje szczególne momenty chwały Krzyża Świętego, oraz władzy duchowej. Zastanawiające jest odwołanie do idei krucjat i walki z niewiernymi w momencie kiedy Imperium Osmańskie będące przez wieki największym zagrożeniem chrześcijańskiej Europy traciło na znaczeniu. Hasła te aktualne były jeszcze 50 lat wcześniej, ale w momencie powstania polichromii były anachroniczne. Wyjaśnieniem może być położenie geograficzne sanktuarium. Od 1525 roku kilka kilometrów w kierunku zachodnim znajdowała się granica z protestanckimi Prusami. Biskupi i kapituła warmińska rościli sobie prawo do opieki nad katolikami mieszkającymi na sąsiednim terenie. Można podejrzewać że w rzeczywistości chodziło o politykę wymierzoną w protestantów. Aby nie drażnić bezpośrednio sąsiada który rósł w siłę kapituła zamówiła dzieło mające ukazać siłę katolicyzmu.
+Polichromia w kościele w Chwalęcinie ukazuje szczególne momenty chwały Krzyża Świętego, oraz władzy duchowej reprezentowanej przez Kościół Katolicki. Zastanawiające jest odwołanie do idei krucjat i walki z niewiernymi w momencie kiedy Imperium Osmańskie będące przez wieki największym zagrożeniem chrześcijańskiej Europy traciło na znaczeniu. Hasła te aktualne były jeszcze 50 lat wcześniej, ale w momencie powstania polichromii były już anachroniczne. Wyjaśnieniem może być położenie geograficzne sanktuarium. Od 1525 roku kilka kilometrów w kierunku zachodnim znajdowała się granica z protestanckimi Prusami. Biskupi wraz z kapitułą warmińską rościli sobie prawo do opieki nad katolikami mieszkającymi na sąsiednim terenie. Można podejrzewać że w rzeczywistości chodziło o politykę wymierzoną w protestantów. Aby nie drażnić bezpośrednio sąsiada który rósł w siłę kapituła zamówiła dzieło mające ukazać siłę i potęgę katolicyzmu w starciu z innymi przeciwnikami. Samo sanktuarium znajdujące się tak niedaleko granicy było niczym słup graniczny zaznaczający że ziemia warmińska jest niezależna religijnie i politycznie do sąsiednich Prus.
 ==Zobacz też==

← poprzednia wersja		Wersja z 11:45, 27 sty 2015
Linia 13:		Linia 13:

	==Układ==		==Układ==
		+	[[Image: Polichromia.JPG\|thumb\|right\|200px\|Fragment polichromii widziany z północnej empory.<br>Źródło:commons.wikimedia.org.]]
	Główny cykl Legendy Krzyża Świętego składa się z 14 scen. Ich ułożenie wynika z ich hierarchii ważności, a nie układu chronologicznego. Sposób ich odczytywania jest następujący: Od sceny wstępnej nad ołtarzem głównym, przez środek kościoła w kierunku wschodnim, następnie sceny między ołtarzami z pierwszeństwem strony północnej, dalej sceny w środku kościoła i w części wschodniej trzy sceny od północy ku południu (jedna scena jest zasłonięta przez prospekt organowy). Dalej następują sceny w nawach bocznych, najpierw północnej, a później południowej.		Główny cykl Legendy Krzyża Świętego składa się z 14 scen. Ich ułożenie wynika z ich hierarchii ważności, a nie układu chronologicznego. Sposób ich odczytywania jest następujący: Od sceny wstępnej nad ołtarzem głównym, przez środek kościoła w kierunku wschodnim, następnie sceny między ołtarzami z pierwszeństwem strony północnej, dalej sceny w środku kościoła i w części wschodniej trzy sceny od północy ku południu (jedna scena jest zasłonięta przez prospekt organowy). Dalej następują sceny w nawach bocznych, najpierw północnej, a później południowej.

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 W części wschodniej kościoła znajdują się sceny odnoszące się do różnych zwycięstw chrześcijaństwa. Od północnej strony znajduje się objawienie Krzyża cesarzowi Konstantynowi przed bitwą na moście mulwijskim. Tuż przed rozstrzygającą bitwą z Maksencjuszem Konstantyn miał objawienie. Ujrzał na niebie krzyż z napisem "In hoc signo vinces" (Z tym znakiem zwyciężysz). Po tej wizji miał rozkazać aby ten znak umieszczono na sztandarach i symbolach jego armii. Dopiero po zwycięskiej bitwie miał się dowiedzieć że znak ten jest symbolem wyznawców Chrystusa. Scena następna zasłonięta przez prospekt organowy dotyczy rekonkwisty. trzej władcy: Alfons król Kastylii, Piotr król Aragonii oraz Sancho król Nawarry wspólnie walczyć przeciwko niewiernym. Na czele wojsk postawili kanonika Paschalisa który pokonał liczne armie etiopskie (afrykańskie oddziały sprowadzone przez muzułmanów). Ostatnia w tym ciągu scena odwołuje się do wypraw krzyżowych. Podczas jednej z bitew Baldwin I król Jerozolimy dzięki pomocy relikwii Krzyża Świętego pokonał armię turecką. W bitwie tej przeciwko 40 000 muzułmanów walczyło tylko 3 000 wojowników chrześcijańskich.
-W nawach bocznych znajdują się cztery sceny o mniejszej randze ukazujące inne przykłady potęgi Krzyża. W północnej nawie bocznej znajduje się scena ukazująca nawrócenie Neamiasza, jednego z dowódców wojskowych cesarza Dioklecjana. Na rozkaz cesarza został on wysłany z armią do Jerozolimy aby dokonać rzezi miejscowych chrześcijan. W drodze do Jerozolimy objawił się Neamiaszowi Krzyż. Objawienie to spowodowało nawrócenie dowódcy. Zamiast do Jerozolimy poprowadził swój oddział przeciwko koczownikom nękającym miasto i okolice ciągłymi napadami. Po zwycięstwie nad nimi wkroczył triumfalnie do miasta. Działanie to spowodowało gniew cesarza i Neamiasz znany już jako Prokop został stracony z cesarskiego rozkazu. Jako męczennik jest czczony do dzisiaj na Bliskim Wschodzie i we Włoszech. W sanktuarium została przedstawiona scena ukazująca nawrócenie podczas podróży. Malarz tworząc tą scenę naśladował liczne przedstawienia ukazujące nawrócenie św. Pawła w drodze do Damaszku. W tej samej nawie znajduje się scena ukazująca wydarzenia z roku 955. Miasto Augsburg było oblegane przez Madziarów, jednym z dowódców obrony był biskup Ulryk, który swoją niezłomna postawą bronił miasta i błogosławił je relikwią Krzyża Świętego przechowywaną w katedrze. Dzięki cudownej pomocy relikwii mogli mieszkańcy doczekać odsieczy cesarza Ottona I. Scena ukazuje moment kiedy to mieszkańcy z biskupem na czele wyszli z miasta obserwować nacierającą armię cesarską. W nawie południowej znajdują się dwie ostatnie sceny. W jednej z nich znajduje się przedstawienie alfonsa króla Luzytanii (Portugalii) aby ze znakiem krzyża walczył z niewiernymi, bo tylko w ten sposób będzie odnosił zwycięstwa. Scena ta jest interesująca pod kilkoma względami. postać króla stawowi naśladownictwo przestawienia cesarza Konstantyna ze sceny objawienia przed bitwą na moście mulwijskim. Tylko w tej scenie na Krzyżu przedstawiono Chrystusa.
+W nawach bocznych znajdują się cztery sceny o mniejszej randze ukazujące inne przykłady potęgi Krzyża. W północnej nawie bocznej znajduje się scena ukazująca nawrócenie Neamiasza, jednego z dowódców wojskowych cesarza Dioklecjana. Na rozkaz cesarza został on wysłany z armią do Jerozolimy aby dokonać rzezi miejscowych chrześcijan. W drodze do Jerozolimy objawił się Neamiaszowi Krzyż. Objawienie to spowodowało nawrócenie dowódcy. Zamiast do Jerozolimy poprowadził swój oddział przeciwko koczownikom nękającym miasto i okolice ciągłymi napadami. Po zwycięstwie nad nimi wkroczył triumfalnie do miasta. Działanie to spowodowało gniew cesarza i Neamiasz znany już jako Prokop został stracony z cesarskiego rozkazu. Jako męczennik jest czczony do dzisiaj na Bliskim Wschodzie i we Włoszech. W sanktuarium została przedstawiona scena ukazująca nawrócenie podczas podróży. Malarz tworząc tą scenę naśladował liczne przedstawienia ukazujące nawrócenie św. Pawła w drodze do Damaszku. W tej samej nawie znajduje się scena ukazująca wydarzenia z roku 955. Miasto Augsburg było oblegane przez Madziarów, jednym z dowódców obrony był biskup Ulryk, który swoją niezłomna postawą bronił miasta i błogosławił je relikwią Krzyża Świętego przechowywaną w tamtejszej katedrze. Dzięki cudownej pomocy relikwii mogli mieszkańcy doczekać odsieczy cesarza Ottona I. Scena ukazuje moment kiedy to mieszkańcy z biskupem na czele wyszli z miasta obserwować nacierającą armię cesarską. W nawie południowej znajdują się dwie ostatnie sceny. W jednej z nich znajduje się przedstawienie Alfonsa króla Luzytanii (Portugalii) aby ze znakiem krzyża walczył z niewiernymi, bo tylko w ten sposób będzie odnosił zwycięstwa. Scena ta jest interesująca pod kilkoma względami. Tylko w tej scenie na Krzyżu przedstawiono Chrystusa. Dodatkowo postać króla stawowi naśladownictwo przestawienia cesarza Konstantyna ze sceny objawienia przed bitwą na moście mulwijskim. Ostatnia scena zamykająca opowieść o Krzyżu Świętym ukazuje zamieszanie jakie nastąpiło wśród Turków po tym jak sułtan Saladyn umieścił relikwię Krzyża Świętego na grobie swej matki. Według legendy matką najważniejszego z dowódców muzułmańskich miała być księżniczka pochodzenia ormiańskiego, będąca chrześcijanką tego obrządku. Z miłości do niej i szacunku do jej religii umieścił krzyż na jej grobie. Kiedy rozgniewani Turcy chcieli go zrzucić zostali porażeni przez błyskawice.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 ==Zobacz też==
 *[[Sanktuarium Podwyższenia Krzyża Świętego w Chwalęcinie]]
-*[[Jan Lossau|Jan Lossau]]
+*[[Jan (Johannes) Lossau]]
 *[[Kapituła Warmińska]]