Lavabo z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku - Historia wersji

Konrad o 09:23, 21 mar 2014

2014-03-21T09:23:40Z

Konrad o 12:37, 17 mar 2014

2014-03-17T12:37:02Z

Arom2001 o 11:38, 12 sty 2014

2014-01-12T11:38:31Z

Arom2001 o 11:36, 12 sty 2014

2014-01-12T11:36:55Z

Arom2001 o 11:33, 12 sty 2014

2014-01-12T11:33:56Z

Arom2001 o 16:37, 10 sty 2014

2014-01-10T16:37:45Z

Arom2001 o 17:52, 9 sty 2014

2014-01-09T17:52:35Z

Arom2001: /* Charakterystyka */

2014-01-08T17:25:07Z

‎Charakterystyka

Arom2001 o 17:24, 8 sty 2014

2014-01-08T17:24:24Z

Arom2001: Utworzył nową stronę „Źródło: ''Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego'', Olsztyn 2006, s. 408. [[Image: lavabo_grabow…”

2014-01-08T17:22:28Z

Utworzył nową stronę „thumb|right|200px|Źródło: ''Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego'', Olsztyn 2006, s. 408. [[Image: lavabo_grabow…”

Nowa strona

[[Image: lavabo_grabowskiego_frombork_1.jpg|thumb|right|200px|Źródło: ''Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego'', Olsztyn 2006, s. 408.]]
[[Image: lavabo_grabowskiego_frombork_2.jpg|thumb|right|200px|Portret fundatora (detal).<br>Źródło: ''Katedra we Fromborku'', Olsztyn 2010, s. 145.]]

XVIII-wieczny zabytek złotniczej sztuki sakralnej z [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku| Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku]].

==Historia==
Lavabo, czyli zestaw naczyń liturgicznych, składający się z niewielkiej miski i dzbanka, służący do obmywania rąk kapłana podczas mszy, zostało wykonane w Gdańsku w 1752 roku<ref>Lavabo zostało wykonane w tym samym czasie i na tę samą okoliczność co [[Monstrancja z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku |monstrancja]]. Oba obiekty widnieją na rachunku z 3 stycznia 1752 roku opiewającego na kwotę 12 tysięcy florenów.</ref> przez Johanna Gottfrrieda Schlaubitza (działającego w latach 1733-1771). Ufundował je dla katedry fromborskiej biskup warmiński [[ewim:Adam Stanisław Grafowski| Adam Stanisław Grabowski]], z okazji 10 rocznicy jego wyboru na biskupa oraz metropolity. W 1945 roku naczynia zostały wywiezione z [[ewim:Frombork|Fromborka]] przez wojska radzieckie wraz z innymi zabytkami. Do kraju powróciły w ramach rewindykacji w 1953 roku. Początkowo umieszczono je jako depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1956 roku zostały włączone do jego zbiorów własnych. 15 kwietnia 1981 roku, decyzją ówczesnego Ministra Kultury i Sportu powróciły do [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku |katedry fromborskiej]], gdzie przechowywane są w skarbcu.

==Opis==
Lavabo w całości zostało wykonane z kutego srebra, metodą odlewania, fakturowania, cyzelowania i repusowania. Składa się z misy i dzbana. Wymiary misy to: wysokość – 5,5 cm, szerokość – 62,2 cm. Obiekt waży 3450 gram. Wymiary dzbana to: wysokość -. 27,2 cm, stopa 14,2 x 9,9 cm. Obiekt waży 1450 gram. Zachowane na obu obiektach znaki złotnicze wskazują na: cechę miejską Gdańska, pruską cechę podatkową z lat 1809-1812 (orzeł), cechę probierza CT (Christoph Turek starszy cechu w latach 1752, 1758, 1764) oraz cechę mistrza SCHLAU/BITZ ( Johann Gottfried Schlaubitz). Zarówno dzbanek jak i misa zdobione są medalionami z wizerunkiem fundatora, na których widnieje inskrypcja: na awersie - ADAM. STANISL. D. G. EPISC. WARMIENSIS S. R. L PRINC; na rewersie - A. MDCCXLII VIII ID. OCT. ECCL. CATHEDR. FRAVENB. INGRESS.

==Charakterystyka==
Na lavabo składają się dwa naczynia liturgiczne, służące rytualnemu obmywaniu wodą palców kapłana, w celu symbolicznego uwolnienia od grzechu (oczyszczenia). Dzbanek wykonany w stylu rocaille ma kształt hełmowy. Osadzony na lekko wzniesionej stopie i krótkim trzonie brzusiec zakończony jest szerokim wlewem i wzniesioną wylewką. Symetrii obiektu dopełnia wąskie, wolutowo wygięte ucho. Rokokowa dekoracja dzbanka to bogactwo form nawiązujących tematycznie do muszli, grzyw fal, kogucich grzebieni, postrzępionych i wzdłużnych liści. Krótki trzon dekorują dodatkowo dwa delfiny oplatające go, skierowane ogonami w górę.

Misa ma kształt owalny. Obwiedziona jest kryzą z wcięciami (zarys czterolistny). Dno misy jest gładkie, udekorowane jedynie ramkowym ornamentem w stylu rocaille z centralnie umieszczonym medalionem. Kołnierz natomiast zdobi bogaty, unikatowy wzór w stylu rokokowym. Składa się na niego symetryczna kompozycja zbudowana z szesnastu kartuszy, o oryginalnych, niepowtarzalnych kształtach, wzorowanych na słynnych projektach Meissonniera<ref>Projekty francuskiego złotnika i rzeźbiarza okresu oświecenia Juste’a Aurèle Meissonniera zawarte zostały w pracy pt. „Livre d'ornements inventez et dessinez par J.O. Meissonnier” z 1734 roku.</ref> Wypełniają je charakterystyczne dla całego lavabo medaliony z portretem fundatora – trzy na dzbanku, siedemnaście na misie (ułożone naprzemiennie: awers-rewers). Ich autorem jest Andreas Vestner z Norymbergi. Zostały wybite z okazji 10 rocznicy wyboru [[ewim: Adam Stanisław Grabowski|Adama Stanisława Grafowskiego]] na biskupa warmińskiego.

==Przypisy==
<references/>

==Bibliografia==
#Okulicz, Małgorzata: ''Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego od połowy XIV do końca XVIII wieku: katalog wystawy'' / Małgorzata Okulicz. - Olsztyn : Muzeum Warmii i Mazur, 2006. – S. 406-409.
#''Katedra we Fromborku'' / tekst Janina Bosko ; zdj. Jacek Maciej Wojtkowski. – Olsztyn : Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 2010. – S. 145.

[[Category:Rzemiosło artystyczne]]
[[Category:Historia kultury]]
[[Category:Powiat braniewski]]
[[Category:1701-1800]]

@@ Linia 18: / Linia 18: @@
 <references/>
-==Zobacz też==
+==Hasła powiązane==
 *[[Szpital pw. Św. Ducha we Fromborku]]
 *[[Kościół pw. św. Mikołaja we Fromborku|Kościół pw. św. Mikołaja we Fromborku]]

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 ==Historia==
-Lavabo, czyli zestaw naczyń liturgicznych, składający się z niewielkiej miski i dzbanka, służący do obmywania rąk kapłana podczas mszy, zostało wykonane w Gdańsku w 1752 roku<ref>Lavabo zostało wykonane w tym samym czasie i na tę samą okoliczność co [[Monstrancja z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku |monstrancja]]. Oba obiekty widnieją na rachunku z 3 stycznia 1752 roku opiewającego na kwotę 12 tysięcy florenów.</ref> przez [[ewim:Johann Gottfrried Schlaubitz |Johanna Gottfrrieda Schlaubitza]] (działającego w latach 1733-1771). Ufundował je dla katedry fromborskiej biskup warmiński [[ewim:Adam Stanisław Grabowski| Adam Stanisław Grabowski]], z okazji 10 rocznicy jego wyboru na biskupa oraz metropolity. W 1945 roku naczynia zostały wywiezione z [[ewim:Frombork|Fromborka]] przez wojska radzieckie wraz z innymi zabytkami. Do kraju powróciły w ramach rewindykacji w 1953 roku. Początkowo umieszczono je jako depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1956 roku zostały włączone do jego zbiorów własnych. 15 kwietnia 1981 roku, decyzją ówczesnego Ministra Kultury i Sportu powróciły do [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku |katedry fromborskiej]], gdzie przechowywane były w skarbcu. Naczynia wykazywane są w inwentarzu Warmińskiej Kurii Metropolitalnej w Olsztynie.
+Lavabo, czyli zestaw naczyń liturgicznych, składający się z niewielkiej miski i dzbanka, służący do obmywania rąk kapłana podczas mszy, zostało wykonane w Gdańsku w 1752 roku<ref>Lavabo zostało wykonane w tym samym czasie i na tę samą okoliczność co [[Monstrancja z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku |monstrancja]]. Oba obiekty widnieją na rachunku z 3 stycznia 1752 roku opiewającego na kwotę 12 tysięcy florenów.</ref> przez [[ewim:Johann Gottfried Schlaubitz |Johanna Gottfrieda Schlaubitza]] (działającego w latach 1733-1771). Ufundował je dla katedry fromborskiej biskup warmiński [[ewim:Adam Stanisław Grabowski| Adam Stanisław Grabowski]], z okazji 10 rocznicy jego wyboru na biskupa oraz metropolity. W 1945 roku naczynia zostały wywiezione z [[ewim:Frombork|Fromborka]] przez wojska radzieckie wraz z innymi zabytkami. Do kraju powróciły w ramach rewindykacji w 1953 roku. Początkowo umieszczono je jako depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1956 roku zostały włączone do jego zbiorów własnych. 15 kwietnia 1981 roku, decyzją ówczesnego Ministra Kultury i Sportu powróciły do [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku |katedry fromborskiej]], gdzie przechowywane były w skarbcu. Naczynia wykazywane są w inwentarzu Warmińskiej Kurii Metropolitalnej w Olsztynie.
 ==Opis==

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 ==Historia==
-Lavabo, czyli zestaw naczyń liturgicznych, składający się z niewielkiej miski i dzbanka, służący do obmywania rąk kapłana podczas mszy, zostało wykonane w Gdańsku w 1752 roku<ref>Lavabo zostało wykonane w tym samym czasie i na tę samą okoliczność co [[Monstrancja z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku |monstrancja]]. Oba obiekty widnieją na rachunku z 3 stycznia 1752 roku opiewającego na kwotę 12 tysięcy florenów.</ref> przez [[[ewim:Johann Gottfrried Schlaubitz |Johanna Gottfrrieda Schlaubitza]] (działającego w latach 1733-1771). Ufundował je dla katedry fromborskiej biskup warmiński [[ewim:Adam Stanisław Grabowski| Adam Stanisław Grabowski]], z okazji 10 rocznicy jego wyboru na biskupa oraz metropolity. W 1945 roku naczynia zostały wywiezione z [[ewim:Frombork|Fromborka]] przez wojska radzieckie wraz z innymi zabytkami. Do kraju powróciły w ramach rewindykacji w 1953 roku. Początkowo umieszczono je jako depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1956 roku zostały włączone do jego zbiorów własnych. 15 kwietnia 1981 roku, decyzją ówczesnego Ministra Kultury i Sportu powróciły do [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku |katedry fromborskiej]], gdzie przechowywane były w skarbcu. Naczynia wykazywane są w inwentarzu Warmińskiej Kurii Metropolitalnej w Olsztynie.
+Lavabo, czyli zestaw naczyń liturgicznych, składający się z niewielkiej miski i dzbanka, służący do obmywania rąk kapłana podczas mszy, zostało wykonane w Gdańsku w 1752 roku<ref>Lavabo zostało wykonane w tym samym czasie i na tę samą okoliczność co [[Monstrancja z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku |monstrancja]]. Oba obiekty widnieją na rachunku z 3 stycznia 1752 roku opiewającego na kwotę 12 tysięcy florenów.</ref> przez [[ewim:Johann Gottfrried Schlaubitz |Johanna Gottfrrieda Schlaubitza]] (działającego w latach 1733-1771). Ufundował je dla katedry fromborskiej biskup warmiński [[ewim:Adam Stanisław Grabowski| Adam Stanisław Grabowski]], z okazji 10 rocznicy jego wyboru na biskupa oraz metropolity. W 1945 roku naczynia zostały wywiezione z [[ewim:Frombork|Fromborka]] przez wojska radzieckie wraz z innymi zabytkami. Do kraju powróciły w ramach rewindykacji w 1953 roku. Początkowo umieszczono je jako depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1956 roku zostały włączone do jego zbiorów własnych. 15 kwietnia 1981 roku, decyzją ówczesnego Ministra Kultury i Sportu powróciły do [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku |katedry fromborskiej]], gdzie przechowywane były w skarbcu. Naczynia wykazywane są w inwentarzu Warmińskiej Kurii Metropolitalnej w Olsztynie.
 ==Opis==
@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 #Okulicz, Małgorzata: ''Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego od połowy XIV do końca XVIII wieku: katalog wystawy'' / Małgorzata Okulicz. - Olsztyn : Muzeum Warmii i Mazur, 2006. – S. 406-409.
 #Piskorska, Józefa: ''Złotnictwo sakralne na Warmii w okresie baroku. Cz. II: ilustrowany katalog zachowanych dzieł'' / Józefa Piskorska. - Olsztyn : Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 2007. - S. 41.
 [[Category:Rzemiosło artystyczne]]

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 ==Historia==
-Lavabo, czyli zestaw naczyń liturgicznych, składający się z niewielkiej miski i dzbanka, służący do obmywania rąk kapłana podczas mszy, zostało wykonane w Gdańsku w 1752 roku<ref>Lavabo zostało wykonane w tym samym czasie i na tę samą okoliczność co [[Monstrancja z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku |monstrancja]]. Oba obiekty widnieją na rachunku z 3 stycznia 1752 roku opiewającego na kwotę 12 tysięcy florenów.</ref> przez Johanna Gottfrrieda Schlaubitza (działającego w latach 1733-1771). Ufundował je dla katedry fromborskiej biskup warmiński [[ewim:Adam Stanisław Grafowski| Adam Stanisław Grabowski]], z okazji 10 rocznicy jego wyboru na biskupa oraz metropolity. W 1945 roku naczynia zostały wywiezione z [[ewim:Frombork|Fromborka]] przez wojska radzieckie wraz z innymi zabytkami. Do kraju powróciły w ramach rewindykacji w 1953 roku. Początkowo umieszczono je jako depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1956 roku zostały włączone do jego zbiorów własnych. 15 kwietnia 1981 roku, decyzją ówczesnego Ministra Kultury i Sportu powróciły do [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku |katedry fromborskiej]], gdzie przechowywane były w skarbcu. Obecnie znajdują się w inwentarzu Warmińskiej Kurii Metropolitalnej w Olsztynie.
+Lavabo, czyli zestaw naczyń liturgicznych, składający się z niewielkiej miski i dzbanka, służący do obmywania rąk kapłana podczas mszy, zostało wykonane w Gdańsku w 1752 roku<ref>Lavabo zostało wykonane w tym samym czasie i na tę samą okoliczność co [[Monstrancja z Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku |monstrancja]]. Oba obiekty widnieją na rachunku z 3 stycznia 1752 roku opiewającego na kwotę 12 tysięcy florenów.</ref> przez Johanna Gottfrrieda Schlaubitza (działającego w latach 1733-1771). Ufundował je dla katedry fromborskiej biskup warmiński [[ewim:Adam Stanisław Grafowski| Adam Stanisław Grabowski]], z okazji 10 rocznicy jego wyboru na biskupa oraz metropolity. W 1945 roku naczynia zostały wywiezione z [[ewim:Frombork|Fromborka]] przez wojska radzieckie wraz z innymi zabytkami. Do kraju powróciły w ramach rewindykacji w 1953 roku. Początkowo umieszczono je jako depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1956 roku zostały włączone do jego zbiorów własnych. 15 kwietnia 1981 roku, decyzją ówczesnego Ministra Kultury i Sportu powróciły do [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku |katedry fromborskiej]], gdzie przechowywane były w skarbcu. Naczynia wykazywane są w inwentarzu Warmińskiej Kurii Metropolitalnej w Olsztynie.
 ==Opis==

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 ==Przypisy==
 <references/>
 ==Bibliografia==

@@ Linia 13: / Linia 13: @@
 Na lavabo składają się dwa naczynia liturgiczne, służące rytualnemu obmywaniu wodą palców kapłana, w celu symbolicznego uwolnienia od grzechu (oczyszczenia). Dzbanek wykonany w stylu rocaille ma kształt hełmowy. Osadzony na lekko wzniesionej stopie i krótkim trzonie brzusiec zakończony jest szerokim wlewem i wzniesioną wylewką. Symetrii obiektu dopełnia wąskie, wolutowo wygięte ucho. Rokokowa dekoracja dzbanka to bogactwo form nawiązujących tematycznie do muszli, grzyw fal, kogucich grzebieni, postrzępionych i wzdłużnych liści. Krótki trzon dekorują dodatkowo dwa delfiny oplatające go, skierowane ogonami w górę.
-Misa ma kształt owalny. Obwiedziona jest kryzą z wcięciami (zarys czterolistny). Dno misy jest gładkie, udekorowane jedynie ramkowym ornamentem w stylu rocaille z centralnie umieszczonym medalionem. Kołnierz natomiast zdobi bogaty, unikatowy wzór w stylu rokokowym. Składa się na niego symetryczna kompozycja zbudowana z szesnastu kartuszy, o oryginalnych, niepowtarzalnych kształtach, wzorowanych na słynnych projektach Meissonniera<ref>Projekty francuskiego złotnika i rzeźbiarza okresu oświecenia Juste’a Aurèle Meissonniera zawarte zostały w pracy pt. „Livre d'ornements inventez et dessinez par J.O. Meissonnier” z 1734 roku.</ref> Wypełniają je charakterystyczne dla całego lavabo medaliony z portretem fundatora – trzy na dzbanku, siedemnaście na misie (ułożone naprzemiennie: awers-rewers). Ich autorem jest Andreas Vestner z Norymbergi. Zostały wybite z okazji 10 rocznicy wyboru [[ewim: Adam Stanisław Grabowski|Adama Stanisława Grafowskiego]] na biskupa warmińskiego.
+Misa ma kształt owalny. Obwiedziona jest kryzą z wcięciami (zarys czterolistny). Dno misy jest gładkie, udekorowane jedynie ramkowym ornamentem w stylu rocaille z centralnie umieszczonym medalionem. Kołnierz natomiast zdobi bogaty, unikatowy wzór w stylu rokokowym. Składa się na niego symetryczna kompozycja zbudowana z szesnastu kartuszy, o oryginalnych, niepowtarzalnych kształtach, wzorowanych na słynnych projektach Meissonniera<ref>Projekty francuskiego złotnika i rzeźbiarza okresu oświecenia Juste’a Aurèle Meissonniera zawarte zostały w pracy pt. „Livre d'ornements inventez et dessinez par J.O. Meissonnier” z 1734 roku.</ref> Wypełniają je charakterystyczne dla całego lavabo medaliony z portretem fundatora – trzy na dzbanku, siedemnaście na misie (ułożone naprzemiennie: awers-rewers). Ich autorem jest Andreas Vestner z Norymbergi. Zostały wybite z okazji 10 rocznicy wyboru [[ewim: Adam Stanisław Grabowski|Adama Stanisława Grabowskiego]] na biskupa warmińskiego.
 ==Przypisy==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-[[Image: lavabo_grabowskiego_frombork_1.jpg|thumb|right|200px|Źródło: ''Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego'', Olsztyn 2006, s. 408.]]
+[[Image: lavabo_grabowskiego_frombork_1.jpg|thumb|right|250px|Źródło: ''Złotnictwo sakralne dominium warmińskiego'', Olsztyn 2006, s. 408.]]
-[[Image: lavabo_grabowskiego_frombork_2.jpg|thumb|right|200px|Portret fundatora (detal).<br>Źródło: ''Katedra we Fromborku'', Olsztyn 2010, s. 145.]]
+[[Image: lavabo_grabowskiego_frombork_2.jpg|thumb|right|250px|Portret fundatora (detal).<br>Źródło: ''Katedra we Fromborku'', Olsztyn 2010, s. 145.]]
 XVIII-wieczny zabytek złotniczej sztuki sakralnej z [[Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku| Bazyliki Archikatedralnej we Fromborku]].