Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Lubawie - Historia wersji

Konrad o 06:02, 7 sie 2015

2015-08-07T06:02:49Z

Konrad o 07:23, 23 cze 2015

2015-06-23T07:23:33Z

LPF o 09:27, 10 sie 2014

2014-08-10T09:27:17Z

Konrad o 10:36, 22 lip 2014

2014-07-22T10:36:25Z

Arom2001 o 11:56, 16 mar 2014

2014-03-16T11:56:44Z

Arom2001 o 10:40, 26 lut 2014

2014-02-26T10:40:14Z

Arom2001: /* Bibliografia */

2014-02-26T10:39:15Z

‎Bibliografia

Arom2001: /* Bibliografia */

2014-02-26T10:39:00Z

‎Bibliografia

Arom2001: Utworzył nową stronę „[[Image: kosciol_jan_lubawa_1.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] ]] [[Image: kosciol_jan_lubawa_2.jpg|thumb|right|2…”

2014-02-02T08:32:35Z

Nowa strona

[[Image: kosciol_jan_lubawa_1.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] ]]
[[Image: kosciol_jan_lubawa_2.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] ]]
[[Image: kosciol_jan_lubawa_3.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] ]]
[[Image: kosciol_jan_lubawa_4.jpg|thumb|right|200px|Malowidła na stropie kasetonowym.<br>Źródło: [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] ]]

Zabytek architektury sakralnej wzniesiony na początku XVII wieku.

==Lokalizacja==
Kościół wybudowano na terenie [[ewim:Lubawa |Lubawy]], poza murami starego miasta, niedaleko [[Zamek Kapituły Chełmińskiej w Lubawie |zamku biskupiego]] (obecna ulica Kupnera).

==Historia==
Pierwsze wzmianki o istnieniu w tym miejscu kaplicy pochodzą z XIV wieku. W późniejszym okresie wzniesiono na jej miejscu gotycki kościół przyklasztorny, w którym działalność duszpasterską prowadzili franciszkanie, sprowadzeni z prowincji saskiej w 1502 roku. Po sekularyzacji Prus opuścili oni klasztor, a ich miejsce po latach zajęli bernardyni z prowincji polskiej. Dzisiejsza świątynia powstała w latach 1600-1610, a jej fundatorem był miecznik pruski [[ewim:Seweryn Zaleski |Seweryn Zaleski]]. Przez kolejne dwa i pół roku wyposażano wnętrze. W tym okresie powstały dekoracje stropu nad nawą i prezbiterium, stalle, ołtarz i ambona. Konsekracja kościoła odbyła się w 1613 roku. W 1821 roku kościół został przejęty przez gminę ewangelicką. W latach 1866-1887 roku przeprowadzono w nim generalny remont. Wybudowano wówczas boczne empory i wybito dodatkowe okna. W czasie remontu przeprowadzonego w 1976 roku cofnięto te zmiany. Pozostawiono jedynie słupy nośne dawnych empor. W latach 1994-2002 (z przerwami) przeprowadzano w kościele prace konserwatorskie, głównie przy zabytkowym stropie.

==Opis==
Jest to późnorenesansowa budowla o smukłej formie, wzniesiona z cegły na rzucie prostokąta, otynkowana. Przylega do niej wieża (częściowo wtopiona w korpus nawowy) z kruchtą w przyziemiu, zwieńczona charakterystycznym cebulastym hełmem, podwyższonym latarenką. Korpus budowli oszkarpowało i nakryto dwuspadowym dachem z dachówki. Wnętrze jest podzielone dwoma rzędami drewnianych słupów, przez co sprawia wrażenie kościoła trójnawowego. Do świątyni przylega XVII-wieczny klasztor, w którym obecnie znajduje się szkoła.

==Wyposażenie ==
W kościele znajduje się szereg cennych zabytków. Jest tutaj m.in. renesansowa ambona, XIV-wieczny krucyfiks. W prezbiterium znajduje się barokowy ołtarz główny z 1728 roku, wykonany przez mieszkańca [[ewim:Lubawa |Lubawy]], [[ewim:Jerzy Dąbrowicz |Jerzego Dąbrowicza]]. Wysokość dzieła była powodem usunięcia belki tęczowej z Chrystusem na krzyżu i towarzyszących mu rzeźb. Na początku XVII wieku również w lubawskim warsztacie stolarskim powstały stalle. Ich twórcą był [[ewim:Seweryn Dytlof |Seweryn Dytlof]]. Malowidła na zapleckach, które przedstawiają wizerunki patronów kościoła, namalował nieznany z imienia Chmielewski. W kronice konwentu zawarta jest również informacja, że Dytlof i Chmielewski byli także wykonawcami ukończonego w 1611 roku stropu nad prezbiterium. Najciekawszym elementem wnętrza jest jednak unikatowy drewniany strop przykrywający całą powierzchnię nawy (o wymiarach 22,2 x 11,8 m). Jest to strop typu kasetonowego, podwieszonego między belkami. Tworzy go: 9 rzędów po 20 pełnych kasetonów i 2 skrajne rzędy kasetonów połówkowych przy ścianie wschodniej i zachodniej. Cały strop pokryty jest polichromią. W 4 rzędach znajdują się przedstawienia figuralne. Są to sceny m.in. z życia Chrystusa, Matki Boskiej, sceny ze Starego i Nowego Testamentu, postaci Apostołów, Ewangelistów i świętych, sceny symboliczne, a także herb fundatora kościoła. Pozostałych 5 rzędów kasetonów ma dekorację ornamentalno-roślinną. Dodatkowym elementem dekoracyjnym stropu są drewniane rozety, umieszczone w pięciu rzędach kasetonów z motywami roślinnymi i na skrzyżowaniach kratownicy.

==Bibliografia==
#Chaburski, Leszek: ''Prace na ukończeniu: Lubawa: zabytek z tajemnicami'' / Leszek Chaburski // „Kurier Iławski”. – 2001, nr 31, s. 7; nr 45, s. 4.
#Nowakowski, Aleksander: ''Konserwacja XVII-wiecznego stropu prezbiterium w kościele p.w. św. Jana Chrzciciela w Lubawie'' / Aleksander Nowakowski // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 4 (2002), s. 88-99.
#Nowakowski, Aleksander: ''Lubawa: konserwacja XVII-wiecznego stropu kasetonowego w kościele p.w. św. Jana Chrzściciela'' / Aleksander Nowakowski // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 2 (2000), s. 178-187.

==Zobacz też==
*''Kościół św. Jana Chrzciciela i Michała Archanioła'', materiał zamieszczony na stronie internetowej, [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] [dostęp 31.10.2013 r.]

[[Category:Obiekty architektury]]
[[Category:Historia kultury]]
[[Category:Powiat iławski]]
[[Category:1601-1700]]

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
 ==Zobacz też==
 *[[Kościół pw. św. Anny w Lubawie]]
 *[[ewim:Seweryn Zaleski |Seweryn Zaleski]]

← poprzednia wersja		Wersja z 07:23, 23 cze 2015
Linia 1:		Linia 1:
−	[[~~Image~~: ~~kosciol_jan_lubawa_1~~.jpg\|thumb\|right\|~~200px~~\|Źródło: [~~http~~://~~lubawalipy~~.~~eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] ]]~~	+	[[image:kosc lubawa2.jpg\|thumb\|right\|290px\|Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lubawa,_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_p.w._%C5%9B%C5%9B._Jana_Chrzciciela_i_Micha%C5%82a.jpg Wikimedia Commons]]]
−	~~[[Image: kosciol_jan_lubawa_2.jpg\|thumb\|right\|200px\|Źródło: [http://lubawalipy~~.eu/~~albumy~~/~~jan/# www.lubawalipy.eu] ]]~~
−	~~[[Image~~: ~~kosciol_jan_lubawa_3~~.~~jpg\|thumb\|right\|200px\|Źródło: [http://lubawalipy~~.~~eu/albumy/jan/# www~~.~~lubawalipy.eu] ]]~~
−	~~[[Image: kosciol_jan_lubawa_4~~.jpg~~\|thumb\|right\|200px\|Malowidła na stropie kasetonowym.<br>Źródło: [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu~~] ]]
−
	Zabytek architektury sakralnej wzniesiony na początku XVII wieku.		Zabytek architektury sakralnej wzniesiony na początku XVII wieku.

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 *''Kościół św. Jana Chrzciciela i Michała Archanioła'', materiał zamieszczony na stronie internetowej, [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] [dostęp 31.10.2013 r.]
-[[Category:Obiekty architektury]]
 [[Category:Kościoły i kaplice]]
-[[Category:Historia kultury]]
 [[Category:Powiat iławski]]
 [[Category:Lubawa]]
 [[Category:1601-1700]]

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 ==Wyposażenie ==
 W kościele znajduje się szereg cennych zabytków. Jest tutaj m.in. renesansowa ambona, XIV-wieczny krucyfiks. W prezbiterium znajduje się barokowy ołtarz główny z 1728 roku, wykonany przez mieszkańca [[ewim:Lubawa |Lubawy]], [[ewim:Jerzy Dąbrowicz |Jerzego Dąbrowicza]]. Wysokość dzieła była powodem usunięcia belki tęczowej z Chrystusem na krzyżu i towarzyszących mu rzeźb. Na początku XVII wieku również w lubawskim warsztacie stolarskim powstały stalle. Ich twórcą był [[ewim:Seweryn Dytlof |Seweryn Dytlof]]. Malowidła na zapleckach, które przedstawiają wizerunki patronów kościoła, namalował nieznany z imienia Chmielewski. W kronice konwentu zawarta jest również informacja, że Dytlof i Chmielewski byli także wykonawcami ukończonego w 1611 roku stropu nad prezbiterium. Najciekawszym elementem wnętrza jest jednak unikatowy drewniany strop przykrywający całą powierzchnię nawy (o wymiarach 22,2 x 11,8 m). Jest to strop typu kasetonowego, podwieszonego między belkami. Tworzy go: 9 rzędów po 20 pełnych kasetonów i 2 skrajne rzędy kasetonów połówkowych przy ścianie wschodniej i zachodniej. Cały strop pokryty jest polichromią. W 4 rzędach znajdują się przedstawienia figuralne. Są to sceny m.in. z życia Chrystusa, Matki Boskiej, sceny ze Starego i Nowego Testamentu, postaci Apostołów, Ewangelistów i świętych, sceny symboliczne, a także herb fundatora kościoła. Pozostałych 5 rzędów kasetonów ma dekorację ornamentalno-roślinną. Dodatkowym elementem dekoracyjnym stropu są drewniane rozety, umieszczone w pięciu rzędach kasetonów z motywami roślinnymi i na skrzyżowaniach kratownicy.
 ==Bibliografia==
@@ Linia 24: / Linia 30: @@
 #Nowakowski, Aleksander: ''Lubawa: konserwacja XVII-wiecznego stropu kasetonowego w kościele p.w. św. Jana Chrzciciela'' / Aleksander Nowakowski // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 2 (2000), s. 178-187.
-==Zobacz też==
+==Linki==
 *''Kościół św. Jana Chrzciciela i Michała Archanioła'', materiał zamieszczony na stronie internetowej, [http://lubawalipy.eu/albumy/jan/# www.lubawalipy.eu] [dostęp 31.10.2013 r.]
 [[Category:Obiekty architektury]]
 [[Category:Historia kultury]]
 [[Category:Powiat iławski]]
 [[Category:1601-1700]]

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 ==Lokalizacja==
-Kościół wybudowano na terenie [[ewim:Lubawa |Lubawy]], poza murami starego miasta, niedaleko [[Zamek Kapituły Chełmińskiej w Lubawie |zamku biskupiego]] (obecna ulica Kupnera).
+Kościół wybudowano na terenie [[ewim:Lubawa |Lubawy]], poza murami starego miasta, niedaleko [[Zamek w Lubawie |zamku biskupiego]] (obecna ulica Kupnera).
 ==Historia==

@@ Linia 13: / Linia 13: @@
 ==Opis==
-Jest to późnorenesansowa budowla o smukłej formie, wzniesiona z cegły na rzucie prostokąta, otynkowana. Przylega do niej wieża (częściowo wtopiona w korpus nawowy) z kruchtą w przyziemiu, zwieńczona charakterystycznym cebulastym hełmem, podwyższonym latarenką. Korpus budowli oszkarpowało i nakryto dwuspadowym dachem z dachówki. Wnętrze jest podzielone dwoma rzędami drewnianych słupów, przez co sprawia wrażenie kościoła trójnawowego. Do świątyni przylega XVII-wieczny klasztor, w którym obecnie znajduje się szkoła.
+Jest to późnorenesansowa budowla o smukłej formie, wzniesiona z cegły na rzucie prostokąta, otynkowana. Przylega do niej wieża (częściowo wtopiona w korpus nawowy) z kruchtą w przyziemiu, zwieńczona charakterystycznym cebulastym hełmem, podwyższonym latarenką. Korpus budowli został oszkarpowany i nakryty dwuspadowym dachem z dachówki. Wnętrze jest podzielone dwoma rzędami drewnianych słupów, przez co sprawia wrażenie kościoła trójnawowego. Do świątyni przylega XVII-wieczny klasztor, w którym obecnie znajduje się szkoła.
 ==Wyposażenie ==

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 #Niesiobędzki, Wiesław: ''Zamki, pałace, dwory i inne zabytki powiatu iławskiego : przewodnik historyczno-krajoznawczy'' / Wiesław Niesiobędzki. - Iława : Wydawnictwo Tekst 2003. – S. 72.
 #Nowakowski, Aleksander: ''Konserwacja XVII-wiecznego stropu prezbiterium w kościele p.w. św. Jana Chrzciciela w Lubawie'' / Aleksander Nowakowski // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 4 (2002), s. 88-99.
-#Nowakowski, Aleksander: ''Lubawa: konserwacja XVII-wiecznego stropu kasetonowego w kościele p.w. św. Jana Chrzściciela'' / Aleksander Nowakowski // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 2 (2000), s. 178-187.
+#Nowakowski, Aleksander: ''Lubawa: konserwacja XVII-wiecznego stropu kasetonowego w kościele p.w. św. Jana Chrzciciela'' / Aleksander Nowakowski // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 2 (2000), s. 178-187.
 ==Zobacz też==