Instytut Mazurski w Olsztynie - Historia wersji

Konrad o 08:28, 27 lip 2015

2015-07-27T08:28:27Z

Arom2001: /* Historia */

2014-10-01T12:14:41Z

‎Historia

LPF o 11:07, 31 sie 2014

2014-08-31T11:07:36Z

Konrad o 13:48, 5 lut 2014

2014-02-05T13:48:00Z

Elwira: /* Działalność */

2013-03-04T08:48:31Z

‎Działalność

Arom2001 o 05:56, 12 paź 2011

2011-10-12T05:56:07Z

Arom2001: /* Cel */

2011-10-11T20:02:33Z

‎Cel

Arom2001 o 20:01, 11 paź 2011

2011-10-11T20:01:34Z

Arom2001 o 19:57, 11 paź 2011

2011-10-11T19:57:54Z

Arom2001 o 17:39, 4 paź 2011

2011-10-04T17:39:31Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 [[Image:instytut mazurski.jpg|thumb|right|200px|Publikacja Instytutu z 1947 r.<br>Źródło: Z archiwum WBP w Olsztynie.]]
 [[Image:instytut mazurski2.jpg|thumb|right|200px|Emilia Sukertowa-Biedrawina ze zbiorami Instytutu.<br>Źródło: Małgorzata Szostakowska, ''Emilia Sukertowa-Biedrawina 1887-1970'', Olsztyn, Pojezierze, 1978, s. 161.]]
 Placówka naukowo-badawcza działająca w [[ewim:Olsztyn|Olsztynie]] w latach 1945-1982.

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 ==Historia==
-Historia placówki sięga 1943 r., kiedy to działacze mazurscy skupieni przed II wojną światową w ośrodku działdowskim założyli na terenie Generalnej Guberni (w miejscowości Radość koło Warszawy) Instytut Mazurski. Konspiracyjny instytut badawczy miał przygotowywać materiały dotyczące Prus Wschodnich do użytku przyszłych władz polskich, które miały przejąć całe Prusy Wschodnie. Po zakończeniu II wojny światowej założyciele Instytutu przybyli do Olsztyna i podjęli starania by reaktywować tę instytucję. Ówczesny pełnomocnik rządu na Okręg Mazurski Jakub Prawin 10 lipca 1945 r. zatwierdził statut, co pozwoliło na zorganizowanie pierwszej na Warmii i Mazurach polskiej placówki naukowej. Instytut oficjalnie rozpoczął działalność 17 lipca 1945 r. na zamku olsztyńskim. Prezesem Instytutu Mazurskiego wybrano [[Karol Małłek |Karola Małłka]], wiceprezesem [[Witold Witkowski| Witolda Witkowskiego]], sekretarzem [[Stanisław Łopatowski |Stanisława Łopatowskiego]]. We władzach instytutu znaleźli się także m.in. [[Bohdan Wilamowski]], [[Gustaw Leyding]], [[Hieronim Skurpski]], [[Emilia Sukertowa-Biedrawina]]. W połowie 1948 r. Instytut Mazurski został przekształcony w Stację Naukową Instytutu Zachodniego, natomiast w 1953 r., pod nazwą Stacja Naukowa Polskiego Towarzystwa Historycznego, został podporządkowany Polskiemu Towarzystwu Historycznemu. W grudniu 1961 r. powołano w Olsztynie Fundację Naukową im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Nastąpiło wówczas przejęcie księgozbioru, a także dwóch pracowników olsztyńskiej Stacji PTH. W lutym 1963 r. zmieniono nazwę nowej placówki na [[Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie]] i to on w dniu dzisiejszym jest spadkobiercą i kontynuatorem działań Instytutu Mazurskiego. Sama Stacja Naukowa PTH zakończyła działalność w 1982 r., a jej pracownicy znaleźli zatrudnienie w Ośrodku Badań Naukowych.
+Historia placówki sięga 1943 r., kiedy to działacze mazurscy skupieni przed II wojną światową w ośrodku działdowskim założyli na terenie Generalnej Guberni (w miejscowości Radość koło Warszawy) Instytut Mazurski. Konspiracyjny instytut badawczy miał przygotowywać materiały dotyczące Prus Wschodnich do użytku przyszłych władz polskich, które miały przejąć całe Prusy Wschodnie. Po zakończeniu II wojny światowej założyciele Instytutu przybyli do Olsztyna i podjęli starania by reaktywować tę instytucję. Ówczesny pełnomocnik rządu na Okręg Mazurski Jakub Prawin 10 lipca 1945 r. zatwierdził statut, co pozwoliło na zorganizowanie pierwszej na Warmii i Mazurach polskiej placówki naukowej. Instytut oficjalnie rozpoczął działalność 17 lipca 1945 r. na [[Zamek w Olsztynie|zamku olsztyńskim]]. Prezesem Instytutu Mazurskiego wybrano [[Karol Małłek |Karola Małłka]], wiceprezesem [[ewim:Witold Władysław Witkowski| Witolda Witkowskiego]], sekretarzem [[Stanisław Łopatowski |Stanisława Łopatowskiego]]. We władzach instytutu znaleźli się także m.in. [[Bohdan Wilamowski]], [[Gustaw Leyding]], [[Hieronim Skurpski]], [[Emilia Sukertowa-Biedrawina]]. Wśród współpracowników była m.in. [[ewim:Irena Pietrzak-Pawłowska|Irena Pietrzak-Pawłowska]]. W połowie 1948 r. Instytut Mazurski został przekształcony w Stację Naukową Instytutu Zachodniego, natomiast w 1953 r., pod nazwą Stacja Naukowa Polskiego Towarzystwa Historycznego, został podporządkowany Polskiemu Towarzystwu Historycznemu. W grudniu 1961 r. powołano w Olsztynie Fundację Naukową im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Nastąpiło wówczas przejęcie księgozbioru, a także dwóch pracowników olsztyńskiej Stacji PTH. W lutym 1963 r. zmieniono nazwę nowej placówki na [[Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie]] i to on w dniu dzisiejszym jest spadkobiercą i kontynuatorem działań Instytutu Mazurskiego. Sama Stacja Naukowa PTH zakończyła działalność w 1982 r., a jej pracownicy znaleźli zatrudnienie w Ośrodku Badań Naukowych.
 ==Cel==

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 [[Category:Ośrodki naukowe]]
 [[Category:Olsztyn]]
-[[Category:1945-1960]]
+[[Category:1945-1989]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 [[Image:instytut mazurski.jpg|thumb|right|200px|Publikacja Instytutu z 1947 r.<br>Źródło: Z archiwum WBP w Olsztynie.]]
 [[Image:instytut mazurski2.jpg|thumb|right|200px|Emilia Sukertowa-Biedrawina ze zbiorami Instytutu.<br>Źródło: Małgorzata Szostakowska, ''Emilia Sukertowa-Biedrawina 1887-1970'', Olsztyn, Pojezierze, 1978, s. 161.]]
-Placówka naukowo-badawcza działająca w Olsztynie w latach 1945-1982.
+Placówka naukowo-badawcza działająca w [[ewim:Olsztyn|Olsztynie]] w latach 1945-1982.
 ==Historia==

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 ==Działalność==
-W Instytucie brakowało kadry naukowej, dlatego zajmowano się działalnością oświatową, popularyzacją dziejów, wspieraniem ludności rodzimej. Instytutowi podlegały dwa uniwersytety ludowe: [[Mazurski Uniwersytet Ludowy w Rudziskach Pasymskich  |Mazurski w Rudziskach Pasymskich, kierowany przez [[Karol Małłek |Karola Małłka]] i [[Uniwersytet Ludowy w Jurkowym Młynie |Warmiński w Jurkowym Młynie]], kierowany przez [[Jan Boenigk |Jana Boenigka]]. Dla nauczycieli szkół średnich organizowano kursy historii regionalnej, prelekcje, z wykładami przyjeżdżali znani profesorowie. Między innymi w tym celu Instytut nawiązał kontakty naukowe z polskimi ośrodkami uniwersyteckimi. Organizowano także wystawy, jak np. wystawa pamiątek plebiscytowych, druków mazurskich z XVI-XX wieku, czy wystawa poświęcona Mikołajowi Kopernikowi, a także konkursy, jak np. na pamiętnik działacza Mazura i Warmiaka. Instytut podjął się także gromadzenia księgozbioru oraz wydawania publikacji. W drugiej połowie 1946 r. rozpoczęto wydawanie biuletynu naukowego pod nazwą „[[Komunikat Działu Informacji Naukowej]]”. Pismo ukazywało się w trzech seriach: prehistoria, historia społeczno-gospodarcza, sztuka i kultura, a jego redaktorem naczelnym została [[Emilia Sukertowa-Biedrawina]]. Biuletyn istniał do 1951 r. i w tym czasie opublikowano łącznie 25 jego numerów w 18 zeszytach. Od 1957 r. spadkobiercą biuletynu są „[[Komunikaty Mazursko-Warmińskie]]”. Staraniem Instytutu opublikowano m.in. [[Gustaw Leyding|Gustawa Leydinga-Mieleckiego]] ''Słownik nazw miejscowych okręgu mazurskiego'', [[Stanisław Respond|Stanisława Responda]] ''Druki mazurskie XVI wieku'', [[Emilia Sukertowa-Biedrawina|Emilii Sukertowej-Biedrawiny]] ''Polskość Mazurów i Warmiaków'' oraz ''Bojownicy Mazurscy'', [[Karol Małłek|Karola Małłka]] ''Jutrznia mazurska na Gody'' i ''Plon czyli dożynki na Mazurach'', Karola Małłka i A. Kanta ''Mazurski śpiewnik regionalny''. Na życzenie ludności mazurskiej wznowiono wydawanie „[[Kalenarz dla Mazurów|Kalendarza dla Mazurów]]” i „[[Kalendarz dla Warmiaków|Kalendarza dla Warmiaków]]”.
+W Instytucie brakowało kadry naukowej, dlatego zajmowano się działalnością oświatową, popularyzacją dziejów, wspieraniem ludności rodzimej. Instytutowi podlegały dwa uniwersytety ludowe: [[Mazurski Uniwersytet Ludowy w Rudziskach Pasymskich|Mazurski w Rudziskach Pasymskich]], kierowany przez [[Karol Małłek |Karola Małłka]] i [[Uniwersytet Ludowy w Jurkowym Młynie|Warmiński w Jurkowym Młynie]], kierowany przez [[Jan Boenigk|Jana Boenigka]]. Dla nauczycieli szkół średnich organizowano kursy historii regionalnej, prelekcje, z wykładami przyjeżdżali znani profesorowie. Między innymi w tym celu Instytut nawiązał kontakty naukowe z polskimi ośrodkami uniwersyteckimi. Organizowano także wystawy, jak np. wystawa pamiątek plebiscytowych, druków mazurskich z XVI-XX wieku, czy wystawa poświęcona Mikołajowi Kopernikowi, a także konkursy, jak np. na pamiętnik działacza Mazura i Warmiaka. Instytut podjął się także gromadzenia księgozbioru oraz wydawania publikacji. W drugiej połowie 1946 r. rozpoczęto wydawanie biuletynu naukowego pod nazwą „[[Komunikat Działu Informacji Naukowej]]”. Pismo ukazywało się w trzech seriach: prehistoria, historia społeczno-gospodarcza, sztuka i kultura, a jego redaktorem naczelnym została [[Emilia Sukertowa-Biedrawina]]. Biuletyn istniał do 1951 r. i w tym czasie opublikowano łącznie 25 jego numerów w 18 zeszytach. Od 1957 r. spadkobiercą biuletynu są „[[Komunikaty Mazursko-Warmińskie]]”. Staraniem Instytutu opublikowano m.in. [[Gustaw Leyding|Gustawa Leydinga-Mieleckiego]] ''Słownik nazw miejscowych okręgu mazurskiego'', [[Stanisław Respond|Stanisława Responda]] ''Druki mazurskie XVI wieku'', [[Emilia Sukertowa-Biedrawina|Emilii Sukertowej-Biedrawiny]] ''Polskość Mazurów i Warmiaków'' oraz ''Bojownicy Mazurscy'', [[Karol Małłek|Karola Małłka]] ''Jutrznia mazurska na Gody'' i ''Plon czyli dożynki na Mazurach'', Karola Małłka i A. Kanta ''Mazurski śpiewnik regionalny''. Na życzenie ludności mazurskiej wznowiono wydawanie „[[Kalenarz dla Mazurów|Kalendarza dla Mazurów]]” i „[[Kalendarz dla Warmiaków|Kalendarza dla Warmiaków]]”.
 ==Bibliografia==

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 ==Cel==
-„Jako cel działalności Instytutu Mazurskiego postawiono podejmowanie i popieranie prac badawczych z zakresu stosunków kulturalnych, historycznych, geograficznych, gospodarczych, przyrodniczych Pojezierza warmińsko-mazurskiego oraz popularyzację wiedzy o nich.”<ref>Emilia Sukertowa-Biedrawina, ''Działalność Instytutu Mazurskiego w Olsztynie'', w: spr. s. 173.</ref> Planowano również zorganizowanie i prowadzenie biblioteki regionalnej i muzeum regionalnego, organizowanie i utrzymywanie placówek badawczych, prowadzenie kursów, odczytów popularyzujących wiedzę o regionie.
+„Jako cel działalności Instytutu Mazurskiego postawiono podejmowanie i popieranie prac badawczych z zakresu stosunków kulturalnych, historycznych, geograficznych, gospodarczych, przyrodniczych Pojezierza warmińsko-mazurskiego oraz popularyzację wiedzy o nich.”<ref>Emilia Sukertowa-Biedrawina, ''Działalność Instytutu Mazurskiego w Olsztynie'', w: ''Kalendarz dla Warmii i Mazur na rok 1959'', [red. Elżbieta Sapieszko], Warszawa, Pax, 1958, s. 173.</ref> Planowano również zorganizowanie i prowadzenie biblioteki regionalnej i muzeum regionalnego, organizowanie i utrzymywanie placówek badawczych, prowadzenie kursów, odczytów popularyzujących wiedzę o regionie.
 ==Działalność==

@@ Linia 13: / Linia 13: @@
 ==Bibliografia==
-#Sukertowa-Biedrawina, Emilia: Działalność Instytutu Mazurskiego w Olsztynie / W: spr. - S. 173-176.
+#Sukertowa-Biedrawina, Emilia: Działalność Instytutu Mazurskiego w Olsztynie // W: ''Kalendarz dla Warmii i Mazur na rok 1959'' / [red. Elżbieta Sapieszko]. - Warszawa : Pax, 1958. - S. 173-176.
 #Sukertowa-Biedrawina, Emilia: ''Dawno a niedawno: wspomnienia'' / Emilia Sukertowa-Biedrawina. – Olsztyn : „Pojezierze”, 1965. – S. 275-277 i n.
 #Sukertowa-Biedrawina, Emilia: ''Instytut Mazurski'' / Emilia Sukertowa-Biedrawina // „Trybuna Literacka”, 1958, nr 6, s. 3.