Erwin Kruk - Historia wersji

Marcin: /* Utwory literackie */

2018-10-31T16:42:31Z

‎Utwory literackie

Marcin: /* Utwory literackie */

2018-10-31T16:41:34Z

‎Utwory literackie

Konrad o 10:01, 26 kwi 2018

2018-04-26T10:01:56Z

Konrad o 06:48, 14 gru 2017

2017-12-14T06:48:19Z

Konrad o 10:09, 12 gru 2017

2017-12-12T10:09:47Z

Marcin o 07:36, 1 kwi 2017

2017-04-01T07:36:41Z

Bolinska: /* Nagrody */

2016-06-29T12:11:26Z

‎Nagrody

Bolinska: /* Nagrody */

2016-06-29T12:10:31Z

‎Nagrody

ISB: /* Działalność */

2016-06-25T17:06:49Z

‎Działalność

ISB: /* Bibliografia */

2016-06-25T17:05:26Z

‎Bibliografia

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 W latach 90-tych pisarz opublikował w czasopismach regionalnych i ponadregionalnych („[[Gazeta Olsztyńska |Gazeta Olsztyńska]]”, „Myśl Protestancka”, „Pomerania”, „Przegląd Polityczny”) dziesiątki esejów i felietonów. Wówczas ukazywały się cykle ''Z mazurskiego brulionu'' („[[Gazeta Olsztyńska |Gazeta Olsztyńska]]”), ''Ćwiczenia dowolne'' („[[Dziennik Pojezierza |Dziennik Pojezierza]]”). Publikował też swoje wiersze w czasopismach: „Pogranicza”, „Regiony”, „Myśl Protestancka”, „Literatura”, „Więź”.
-Tłumaczył na język polski m.in. twórczość [[Ernst Wiechert |Ernsta Wiecherta]], [[Johann Gottlieb Willamow |Johanna Gottlieba Willamowa]], [[Johann Gottfried Herder |Johanna Gottfrieda Herdera]]. Spolszczył również niektóre liryki [[Wojciech Kętrzyński |Wojciecha Kętrzyńskiego]] ze zbioru "Aus dem Liederbuch eines Germanisierten" (''Z księgi pieśni człowieka niemczonego'').<ref>Chojnowski Zbigniew, ''Zmartwychwstały kraj mowy. Literatura Warmii i Mazur lat dziewięćdziesiątych'', Olsztyn, UWM, 2002, s. 185.</ref>
+Tłumaczył na język polski m.in. twórczość [[Ernst Wiechert |Ernsta Wiecherta]], [[Johann Gottlieb Willamow |Johanna Gottlieba Willamowa]], [[Johann Gottfried Herder |Johanna Gottfrieda Herdera]]. Spolszczył również niektóre liryki [[Wojciech Kętrzyński |Wojciecha Kętrzyńskiego]] ze zbioru ''Aus dem Liederbuch eines Germanisierten'' (''Z księgi pieśni człowieka niemczonego'').<ref>Chojnowski Zbigniew, ''Zmartwychwstały kraj mowy. Literatura Warmii i Mazur lat dziewięćdziesiątych'', Olsztyn, UWM, 2002, s. 185.</ref>
 === Inne  ===

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 W latach 90-tych pisarz opublikował w czasopismach regionalnych i ponadregionalnych („[[Gazeta Olsztyńska |Gazeta Olsztyńska]]”, „Myśl Protestancka”, „Pomerania”, „Przegląd Polityczny”) dziesiątki esejów i felietonów. Wówczas ukazywały się cykle ''Z mazurskiego brulionu'' („[[Gazeta Olsztyńska |Gazeta Olsztyńska]]”), ''Ćwiczenia dowolne'' („[[Dziennik Pojezierza |Dziennik Pojezierza]]”). Publikował też swoje wiersze w czasopismach: „Pogranicza”, „Regiony”, „Myśl Protestancka”, „Literatura”, „Więź”.
-Tłumaczył na język niemiecki m.in. twórczość [[Ernst Wiechert |Ernsta Wiecherta]], [[Johann Gottlieb Willamow |Johanna Gottlieba Willamowa]], [[Johann Gottfried Herder |Johanna Gottfrieda Herdera]]. Spolszczył również niektóre liryki [[Wojciech Kętrzyński |Wojciecha Kętrzyńskiego]] ze zbioru ''Z księgi pieśni człowieka niemczonego''.<ref>Chojnowski Zbigniew, ''Zmartwychwstały kraj mowy. Literatura Warmii i Mazur lat dziewięćdziesiątych'', Olsztyn, UWM, 2002, s. 185.</ref>
+Tłumaczył na język polski m.in. twórczość [[Ernst Wiechert |Ernsta Wiecherta]], [[Johann Gottlieb Willamow |Johanna Gottlieba Willamowa]], [[Johann Gottfried Herder |Johanna Gottfrieda Herdera]]. Spolszczył również niektóre liryki [[Wojciech Kętrzyński |Wojciecha Kętrzyńskiego]] ze zbioru "Aus dem Liederbuch eines Germanisierten" (''Z księgi pieśni człowieka niemczonego'').<ref>Chojnowski Zbigniew, ''Zmartwychwstały kraj mowy. Literatura Warmii i Mazur lat dziewięćdziesiątych'', Olsztyn, UWM, 2002, s. 185.</ref>
 === Inne  ===

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 [[Image:Krukc.jpg|thumb|right|200px|Erwin Kruk z Andrzejem Cieślakiem, sierpień 2014 r. <br>Źródło: Archiwum [[Andrzej Cieślak|Andrzeja Cieślaka]]]]
 [[Image:Krukac.jpg|thumb|right|200px|]]
 (1941-2017) - [[ewim:Mazury|mazurski]] poeta, pisarz, tłumacz, dziennikarz, publicysta, działacz na rzecz zachowania kultury mazurskiej (pseud.: Marek Doski)

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 == Biografia  ==
-Urodził się 4 maja 1941 r. we wsi Gutfeld (obecnie [[ewim:Dobrzyń|Dobrzyń]], [[ewim:powiat nidzicki|pow. nidzicki]] na Mazurach) w rodzinie rolnika Hermana Kruka i Mety ze Stachów jako drugi z synów. Do 1944 roku pozostawał w rodzinnej wsi. W 1945 r. z powodu epidemii tyfusu oraz zawirowań wojennych stracił najbliższą rodzinę. Czteroletnim Erwinem i jego braćmi - Ryszardem oraz Wernerem zajęła się babcia Augusta Stach z [[ewim:Elgnówko|Elgnówka]]. Tam też uczęszczał do szkoły powszechnej. Wiosną 1956 r. trafił do domu dziecka. Przez rok był uczniem szkoły zawodowej w [[ewim:Ostróda|Ostródzie]], gdzie odbywał praktykę jako ślusarz wagonowy. Już wówczas zainteresował się literaturą, głównie skandynawską. Po krótkim pobycie w olsztyneckim liceum uczęszczał do [[ewim:Liceum Ogólnokształcące w Morągu|Liceum Ogólnokształcącego w Morągu]]. W tym czasie mieszkał w internacie. Należał do harcerskiej drużyny żeglarskiej i szkolnego koła historycznego. W 1960 r. zdał maturę i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W czerwcu 1966 r. obronił pracę magisterską, napisaną pod kierunkiem prof. Artura Hutnikiewicza pt. ''Spór o poezję proletariacką w dwudziestoleciu międzywojennym''. Dwa miesiące wcześniej poślubił Swietłanę Naumnik. Po studiach Krukowie zamieszkali w Olsztynie, wynajmując pokój na Anielskiej Górce. W 1971 r. urodził się syn Tomasz Jordan, zaś w 1974 - córka Eliza. Od 1980 r. działał w strukturach [[ewim:NSZZ Solidarność na Warmii i Mazurach|„Solidarności”]]. W 1989 r. w wolnych wyborach do Senatu RP uzyskał mandat senatora. Od 1997 r. był świeckim członkiem synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP oraz członkiem synodu Diecezji Mazurskiej. Działa w Radzie Parafialnej w [[ewim:Olsztyn|Olsztynie]]. Zmarł 31 marca 2017 roku w Olsztynie.
+Urodził się 4 maja 1941 r. we wsi Gutfeld (obecnie [[ewim:Dobrzyń|Dobrzyń]], [[ewim:powiat nidzicki|pow. nidzicki]] na Mazurach) w rodzinie rolnika Hermana Kruka i Mety ze Stachów jako drugi z synów. Do 1944 roku pozostawał w rodzinnej wsi. W 1945 r. z powodu epidemii tyfusu oraz zawirowań wojennych stracił najbliższą rodzinę. Czteroletnim Erwinem i jego braćmi - Ryszardem oraz Wernerem zajęła się babcia Augusta Stach z [[ewim:Elgnówko|Elgnówka]]. Tam też uczęszczał do szkoły powszechnej.
 == Twórczość  ==

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 [[Image:kruk6.jpg|thumb|right|200px|Erwin Kruk podczas wykaldu na olsztyńskim zamku. Fot. Olsztyn24.com.<br>Źródło: [http://www.olsztyn24.com/news/26511-erwin-kruk-z-wykladem-na-zamku.html]]]
 [[Image:Krukc.jpg|thumb|right|200px|Erwin Kruk z Andrzejem Cieślakiem, sierpień 2014 r. <br>Źródło: Archiwum [[Andrzej Cieślak|Andrzeja Cieślaka]]]]
 (1941-2017) - [[ewim:Mazury|mazurski]] poeta, pisarz, tłumacz, dziennikarz, publicysta, działacz na rzecz zachowania kultury mazurskiej (pseud.: Marek Doski)

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 [[Image:Krukc.jpg|thumb|right|200px|Erwin Kruk z Andrzejem Cieślakiem, sierpień 2014 r. <br>Źródło: Archiwum [[Andrzej Cieślak|Andrzeja Cieślaka]]]]
-(1941- ) - [[ewim:Mazury|mazurski]] poeta, pisarz, tłumacz, dziennikarz, publicysta, działacz na rzecz zachowania kultury mazurskiej (pseud.: Marek Doski)
+(1941-2017) - [[ewim:Mazury|mazurski]] poeta, pisarz, tłumacz, dziennikarz, publicysta, działacz na rzecz zachowania kultury mazurskiej (pseud.: Marek Doski)
 == Biografia  ==
-Urodził się 4 maja 1941 r. we wsi Gutfeld (obecnie [[ewim:Dobrzyń|Dobrzyń]], [[ewim:powiat nidzicki|pow. nidzicki]] na Mazurach) w rodzinie rolnika Hermana Kruka i Mety ze Stachów jako drugi z synów. Do 1944 roku pozostawał w rodzinnej wsi. W 1945 r. z powodu epidemii tyfusu oraz zawirowań wojennych stracił najbliższą rodzinę. Czteroletnim Erwinem i jego braćmi - Ryszardem oraz Wernerem zajęła się babcia Augusta Stach z [[ewim:Elgnówko|Elgnówka]]. Tam też uczęszczał do szkoły powszechnej. Wiosną 1956 r. trafił do domu dziecka. Przez rok był uczniem szkoły zawodowej w [[ewim:Ostróda|Ostródzie]], gdzie odbywał praktykę jako ślusarz wagonowy. Już wówczas zainteresował się literaturą, głównie skandynawską. Po krótkim pobycie w olsztyneckim liceum uczęszczał do [[ewim:Liceum Ogólnokształcące w Morągu|Liceum Ogólnokształcącego w Morągu]]. W tym czasie mieszkał w internacie. Należał do harcerskiej drużyny żeglarskiej i szkolnego koła historycznego. W 1960 r. zdał maturę i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W czerwcu 1966 r. obronił pracę magisterską, napisaną pod kierunkiem prof. Artura Hutnikiewicza pt. ''Spór o poezję proletariacką w dwudziestoleciu międzywojennym''. Dwa miesiące wcześniej poślubił Swietłanę Naumnik. Po studiach Krukowie zamieszkali w Olsztynie, wynajmując pokój na Anielskiej Górce. W 1971 r. urodził się syn Tomasz Jordan, zaś w 1974 - córka Eliza. Od 1980 r. działał w strukturach [[ewim:NSZZ Solidarność na Warmii i Mazurach|„Solidarności”]]. W 1989 r. w wolnych wyborach do Senatu RP uzyskał mandat senatora. Od 1997 r. jest świeckim członkiem synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP oraz członkiem synodu Diecezji Mazurskiej. Działa w Radzie Parafialnej w [[ewim:Olsztyn|Olsztynie]].
+Urodził się 4 maja 1941 r. we wsi Gutfeld (obecnie [[ewim:Dobrzyń|Dobrzyń]], [[ewim:powiat nidzicki|pow. nidzicki]] na Mazurach) w rodzinie rolnika Hermana Kruka i Mety ze Stachów jako drugi z synów. Do 1944 roku pozostawał w rodzinnej wsi. W 1945 r. z powodu epidemii tyfusu oraz zawirowań wojennych stracił najbliższą rodzinę. Czteroletnim Erwinem i jego braćmi - Ryszardem oraz Wernerem zajęła się babcia Augusta Stach z [[ewim:Elgnówko|Elgnówka]]. Tam też uczęszczał do szkoły powszechnej. Wiosną 1956 r. trafił do domu dziecka. Przez rok był uczniem szkoły zawodowej w [[ewim:Ostróda|Ostródzie]], gdzie odbywał praktykę jako ślusarz wagonowy. Już wówczas zainteresował się literaturą, głównie skandynawską. Po krótkim pobycie w olsztyneckim liceum uczęszczał do [[ewim:Liceum Ogólnokształcące w Morągu|Liceum Ogólnokształcącego w Morągu]]. W tym czasie mieszkał w internacie. Należał do harcerskiej drużyny żeglarskiej i szkolnego koła historycznego. W 1960 r. zdał maturę i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W czerwcu 1966 r. obronił pracę magisterską, napisaną pod kierunkiem prof. Artura Hutnikiewicza pt. ''Spór o poezję proletariacką w dwudziestoleciu międzywojennym''. Dwa miesiące wcześniej poślubił Swietłanę Naumnik. Po studiach Krukowie zamieszkali w Olsztynie, wynajmując pokój na Anielskiej Górce. W 1971 r. urodził się syn Tomasz Jordan, zaś w 1974 - córka Eliza. Od 1980 r. działał w strukturach [[ewim:NSZZ Solidarność na Warmii i Mazurach|„Solidarności”]]. W 1989 r. w wolnych wyborach do Senatu RP uzyskał mandat senatora. Od 1997 r. był świeckim członkiem synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP oraz członkiem synodu Diecezji Mazurskiej. Działa w Radzie Parafialnej w [[ewim:Olsztyn|Olsztynie]]. Zmarł 31 marca 2017 roku w Olsztynie.
 == Twórczość  ==
@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 Następnie współtworzył [[Mazurskie Zrzeszenie Kulturalne]], którego celem było ocalenie przed zniszczeniem resztek kultury mazurskiej. Pełniąc również funkcję członka Zarządu Regionu Warmińsko-Mazurskiego NSZZ „Solidarność” zajmował się problem krzywd wyrządzonych Warmiakom i Mazurom w okresie powojennym. W latach 1982-1986 współpracował ze środowiskiem skupionym wokół redakcji „[[Posłaniec Warmiński |Posłańca Warmińskiego]]”. Od 1989 roku był członkiem Polskiego PEN Clubu (w latach 1993-1996 wchodził w skład jego Zarządu). W tym czasie znalazł się też w komitecie założycielskim Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (w latach 1993-1996 pełnił funkcje wiceprezesa Zarządu Głównego).
-Od 1999 r. działał na rzecz powołania [[Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie |Mazurskiego Towarzystwa Ewangelickiego]], stowarzyszenia zmierzającego do integracji środowisk ewangelickich na Warmii i Mazurach. Do dziś pełni funkcję przewodniczącego tej organizacji.
+Od 1999 r. działał na rzecz powołania [[Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie |Mazurskiego Towarzystwa Ewangelickiego]], stowarzyszenia zmierzającego do integracji środowisk ewangelickich na Warmii i Mazurach.
 Członek Honorowy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (2015).

@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 *medal im. ks. Twardowskiego za całokształt twórczości - 2016
 *Doktorat honoris causa UWM w Olsztynie - 2016 - za tworzenie prawdziwego, sumiennego i wielowymiarowego obrazu ziemi warmińsko-mazurskiej oraz upowszechnianie go na forum ogólnopolskim, za budowanie tożsamości i rozwój dziedzictwa kulturowego regionu w wymiarze uniwersalnym, za trwające pół wieku skuteczne inspirowanie badań regionalistycznych w zakresie nauk humanistycznych i społecznych oraz za piękne owoce działań podjętych z myślą o dobru wspólnym społeczeństwa Warmii i Mazur, Polski i Europy.<ref>http://olsztyn.wyborcza.pl/olsztyn/1,48726,20163666,uwm-wyrozni-erwina-kruka-tytulem-doktora-honoris-causa.html</ref>
-*Orfeusz Mazurski za tomik ''Nieobecność'' 2015 (2016)
+*Orfeusz Mazurski za tomik ''Nieobecność'' (2016)
 == Ciekawostki  ==

@@ Linia 84: / Linia 84: @@
 *[[„Wawrzyn” - Literacka Nagroda Warmii i Mazur]] - 2016 <ref>http://ro.com.pl/erwin-kruk-zostal-laureatem-literackiego-wawrzynu/01276375</ref>
 *"Laur Dziennikarza Warmii i Mazur" (2015)
 *Doktorat honoris causa UWM w Olsztynie - 2016 - za tworzenie prawdziwego, sumiennego i wielowymiarowego obrazu ziemi warmińsko-mazurskiej oraz upowszechnianie go na forum ogólnopolskim, za budowanie tożsamości i rozwój dziedzictwa kulturowego regionu w wymiarze uniwersalnym, za trwające pół wieku skuteczne inspirowanie badań regionalistycznych w zakresie nauk humanistycznych i społecznych oraz za piękne owoce działań podjętych z myślą o dobru wspólnym społeczeństwa Warmii i Mazur, Polski i Europy.<ref>http://olsztyn.wyborcza.pl/olsztyn/1,48726,20163666,uwm-wyrozni-erwina-kruka-tytulem-doktora-honoris-causa.html</ref>
 == Ciekawostki  ==

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 W 1959 roku rozpoczął współpracę z czasopismem kulturalnym „[[Warmia i Mazury |Warmia i Mazury]]”, na którego łamach publikował (już pod własnym nazwiskiem) wiersze, prozę, recenzje i tłumaczenia. W czasie studiów kierował redakcją literacką Studenckiego Studia Radiowego. Był współzałożycielem grupy poetyckiej „Kadyk” oraz redaktorem naczelnym pisma „SAIF” (skrót od Studenckiej Agencji Informacyjno-Fotograficznej). Po przyjeździe do [[ewim:Olsztyn|Olsztyna]] w 1966 r. podjął staż w redakcji „[[Głos Olsztyński |Głosu Olsztyńskiego]]”.
-Jako dziennikarz przepracował 14 lat. W tym okresie rozpoczął również trwającą do 1979 r. działalność w [[Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Pojezierze” |Stowarzyszeniu Społeczno-Kulturalnym „Pojezierze”]] oraz w [[Klub Literacki Związku Młodzieży Socjalistycznej |Klubie Literackim przy Związku Młodzieży Socjalistycznej]]. Był m.in. redaktorem czasopisma „Przemiany". W latach 1968-1971 kierował olsztyńskim ośrodkiem [[Korespondencyjny Klub Młodych Pisarzy w Olsztynie |Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy]]. W 1969 r. został członkiem [[Związek Literatów Polskich. Oddział w Olsztynie |Związku Literatów Polskich]] (do 1983 r.) i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (do 1982 r.).
+Jako dziennikarz przepracował 14 lat. W tym okresie rozpoczął również trwającą do 1979 r. działalność w [[Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Pojezierze” |Stowarzyszeniu Społeczno-Kulturalnym „Pojezierze”]] oraz w [[Klub Literacki Związku Młodzieży Socjalistycznej |Klubie Literackim przy Związku Młodzieży Socjalistycznej]]. Był m.in. redaktorem czasopisma „Przemiany". W latach 1968-1971 kierował olsztyńskim ośrodkiem [[Korespondencyjny Klub Młodych Pisarzy w Olsztynie |Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy]]. W 1969 r. został członkiem [[Związek Literatów Polskich. Oddział w Olsztynie |Związku Literatów Polskich]] (do 1983 r.) i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1967-1982, 1989).
 W latach 70-tych na łamach ogólnopolskiej prasy literackiej krytycznie ustosunkowywał się do negatywnych zjawisk życia kulturalnego. Z powodu niezależnej postawy był obiektem ataków ze strony olsztyńskich władz i instytucji kulturalnych. Problematyka mazurska jego publikacji, pomijana w Olsztynie, zyskała szersze zainteresowanie w kraju. W latach 1980-1982 kierował działem warszawskiego Miesięcznika Krytycznego „Meritum”. W marcu 1980 r. ze względu na różnice ideowe zrezygnował z pracy w „[[Gazeta Olsztyńska |Gazecie Olsztyńskiej]]”.

@@ Linia 104: / Linia 104: @@
 #Matysiak, Anna: ''Między regionalizmem a uniwersalizmem. O poezji Erwina Kruka'' / Anna Matysiak. – Warszawa : Wydawnictwo Naukowe Temper, 1995.
 #''Erwin Kruk. Bibliografia podmiotowo-przedmiotowa'' / oprac. Katarzyna Manikało-Obidzińska, Anita Romulewicz, Anna Wysocka ; pod kier. Bożeny Wasilewskiej // W: ''Z dróg Erwina Kruka'' / red. i wprowadzenie Zbigniew Chojnowski. – Olsztyn : Polskie Towarzystwo Czytelnicze. Oddział, 2006. – S. 228-333.
 [[Category:Historia kultury|Kruk,Erwin]]