Arno Holz - Historia wersji

LPF: /* Bibliografia */

2014-07-10T08:10:58Z

‎Bibliografia

LPF o 08:10, 10 lip 2014

2014-07-10T08:10:28Z

LPF o 08:09, 10 lip 2014

2014-07-10T08:09:47Z

Justyna: zobacz też z linkiem do mat. filmowego na eświatowid.pl

2013-12-18T09:24:00Z

zobacz też z linkiem do mat. filmowego na eświatowid.pl

Marcin o 14:38, 4 cze 2013

2013-06-04T14:38:05Z

Elwira: /* Bibliografia */

2013-02-21T10:14:40Z

‎Bibliografia

HS o 10:21, 18 sty 2013

2013-01-18T10:21:36Z

HS o 12:51, 17 sty 2013

2013-01-17T12:51:08Z

HS: Utworzył nową stronę „ Portret Arno Holza
Źródło: http://www.brandigg.de/autor/Arno%20Holz Arno Holz (26 IV 1863 – 26 X 1929) - …”

2013-01-17T12:48:54Z

Utworzył nową stronę „thumb|right|250px| Portret Arno Holza Źródło: http://www.brandigg.de/autor/Arno%20Holz Arno Holz (26 IV 1863 – 26 X 1929) - …”

Nowa strona

[[Image: Portret._jpg.jpg‎ ‎|thumb|right|250px| Portret Arno Holza Źródło: http://www.brandigg.de/autor/Arno%20Holz]]

Arno Holz (26 IV 1863 – 26 X 1929) - niemiecki poeta i dramaturg naturalista, urodzony w Prusach Wschodnich w Rastenburgu (Kętrzyn)

== Rodzina ==

Herman Oskar Arno Alfred Holz urodził się 26 kwietnia 1863 roku w budynku apteki „Pod Czarnym Orłem” w Rastenburgu (dzisiejszym Kętrzynie) jako czwarte z dziesięciorga dzieci Hermana i Franciszki Holz. W rodzinie aptekarza.
Tam, po ukończeniu szkoły powszechnej przez krótki czas uczęszczał do Królewskiego Gimnazjum (Gimnazjum księcia Albrechta) ,w pobliżu kościoła św. Jerzego ( Bazylika św. Jerzego w Kętrzynie). W 1874 roku, kiedy ukończył 11 lat ojciec (Herman Holz ) sprzedał aptekę i z całą rodziną przeniósł się do Berlina. W Berlinie Arno uczył się najpierw w Gimnazjum Humboldta, a pomiędzy 1879 i 1881 rokiem w Królewskim Gimnazjum Miejskim. Z powodów finansowych opuścił je jeszcze przed maturą. Nie uczęszczał już do żadnych innych szkół, ucząc się dalej samodzielnie. Problemy finansowe były przeszkodą w jego literackiej pracy. Przez wiele lat żył samotnie, obracając się tylko w kręgu swoich znajomych i przyjaciół. Rodzinę założył późno, w 1893 roku, poślubiając Emilię Barczus, z domu Wittenberg, z która miał trzech synów. W 1910 r. rozstał się z żoną, ale małżeństwo to zostało rozwiązane dopiero 16 lat później. Jeszcze tego samego roku poślubił Anitę z domu Gewelke - Diaz, z którą żył aż do śmierci.

== Literat ==

Już w 1881 roku został pierwszym kierownikiem literackim nowo założonego czasopisma „Freie Buhne” ( „Niezależna Scena” ). Po okresie działalności redaktorskiej zdecydował się na karierę niezależnego pisarza. Impulsem stały się dzieła Zoli, Ibsena i Tołstoja. Został członkiem berlińskiego towa¬rzystwa literackiego „Durch”, skupiającego pisarzy-naturalistów. Zawarł znajomość z Gerhartem Hauptmannem, Wilhelmem Bolsche i ze Stanisławem Przybyszewskim.
Swój pierwszy zbiór wierszy wydał mając 20 lat, jeszcze w duchu starego stylu. Za ten zbiór pod tytułem „Klinginsherz” otrzymał stypendium augsburgskiej Fundacji Schillera w wysokości 200 marek. Dwa lata wydał tom liryków „Księga czasu. Pieśni człowieka nowoczesnego”. Zainicjował nim nową epokę w niemieckiej poezji. Uznano go twórcą konsekwentnego naturalizmu, klasykiem modernizmu i prekursorem literackiej awangardy. W swoich staraniach o nowe środki wyrazu Arno Holz wprowadził do literatury język potoczny i nieznane dotychczas tematy: obrazy z życia wielkiego miasta – nędzę ludzkiego losu.
[[Image: Rastembork.jpg‎|thumb|right|450px|Dom rodzinny w Kętrzynie Źródło: http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/index_pl_pliki/Page423.htm]]

== "Phantasus" - dzieło życia poety ==

W latach 1898 - 1899 Holz wydał dwa zbiorki liryczne, każdy po 50 wierszy, pod tytułem "Phantasus" . Zgodnie z jego planami z 1900 roku, te pojedyncze wiersze "Phantasusa" miały zostać uzupełnione kolejnymi osiemnastoma wierszami w podobnym stylu. W rzeczywistości jednak powstało coś zupełnie innego, bowiem następne wydanie dzieła (1916 r.) miało już objętość 326 stron. Liczba wierszy zwiększyła się do 131 (w porównaniu z 100 w wydaniu z 1898 r.), a wiersze, które wcześniej miały tylko kilka wersetów, rozrosły się w potężne struktury słowne, ciągnące się przez wiele stron. Arno Holz zajmował się "Phantasusem" łącznie przez prawie trzydzieści lat!
W 1922 roku gotowe było nowe opracowanie tego dzieła, poszerzone i poprawione. W wielkim wydaniu dzieł zebranych, przygotowanym przez Hansa W. Fischera w 1925 r. przerobiony zbiór „Phantasusa" obejmuje trzy tomy, liczące 1345 stron.

Poczesne miejsce w „Phantasusie" znalazła wschodniopruska ojczyzna -miasto dzieciństwa, przyroda i szara, codzienna rzeczywistość tamtych czasów. Wiersze z tego zbioru są wyrazem tęsknoty poety za stronami rodzinnymi i hołdem złożonym Mazurom okresu dzieciństwa.

== Dramaturg ==
W1896 r. Arno Holz napisał komedię „Arystokraci społeczni”. Została ona wystawiona 15 czerwca 1897 roku przez berlińską Scenę Ludową w Teatrze Centralnym. W ten sposób Holz zainicjował cykl „Berlin” ,który miał obejmować dziesięć sztuk teatralnych Z tych dziesięciu zaplanowanych dramatów pisarz ukończył faktycznie tylko trzy. Dwanaście lat po komedii „Arystokraci społeczni” napisał tragedię „Zaćmienie słońca” (1908 r.), a po kolejnych czterech latach wydał tragedię „Ignorabimus” (1912 r.).
Dramatem „Blacharnia albo poeta, śmierć i diabeł” (1902) Arno Holz zaprezentował się jako satyryk i parodysta. Dzieło to jest wyrazem gorzkiej samokrytyki, świadectwem permanentnej walki artysty o egzystencję i dowodem przekonania, że własny rozpaczliwy los musi mieć jakiś głębszy, tajemniczy sens.
[[Image: Dafnis.jpg‎|thumb|right|450px| Źródło: http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/index_pl_pliki/Page722.htm]]
Do najwybitniejszych dzieł Arno Holza należy zbiór „Dafnis” (1904) z podtytułem Portret liryczny z XVII wieku. Utwór ten to udane naśladownictwo liryki barokowej z wyśmienitymi strofami o obżarstwie, pijaństwie i frywolności. Stał się on wydawniczym sukcesem Arno Holza.

== Schyłek życia ==
Po rozwodzie rodziców Arno Holz ciągle walczył z finansowymi problemami, które towarzyszyły mu praktycznie przez całe życie. Przez 40 lat kariery literackiej zarabiał niewiele i ciągle borykał się z finansowymi problemami, żyjąc właściwie na granicy nędzy. Ostatnie 19 lat swego życia spędził w Berlinie, w ubogiej izdebce na poddaszu, która służyła mu za mieszkanie. Przez długi czas był wspierany finansowo przez wielbicieli, przyjaciół i krewnych. Dopiero po jego śmierci rodzina otrzymała godne hono¬rarium z tytułu sfilmowania przez Carla Froelicha dramatu „Traumulus”, z Emilem Janningsem w roli głównej (1935 r.). Arno Holz zmarł dnia 26 października 1929 roku w Berlinie. Pochowany został na cmentarzu przy Heerstrafie w Charlottenburgu.

== Bibliografia ==

1. http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/
2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Arno_Holz

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 [[Category: Historia kultury |Holz, Arno]]
 [[Category: Pisarze i poeci|Holz, Arno]]
 [[Category: Literatura|Holz, Arno]]
 [[Category: Powiat kętrzyński |Holz, Arno]]

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 [[Category: Historia kultury |Holz, Arno]]
-[[Category: Pisarze i poeci|Holz , Arno]]
+[[Category: Pisarze i poeci|Holz, Arno]]
-  [[Category: Dziennikarze|Holz , Arno]]
+  [[Category: Dziennikarze|Holz, Arno]]
-[[Category: Literatura|Holz , Arno]]
+[[Category: Literatura|Holz, Arno]]
-[[Category: Powiat kętrzyński |Holz , Arno]]
+[[Category: Powiat kętrzyński |Holz, Arno]]
 [[Category:1801-1918|Holz, Arno]]
 [[Category:1919-1944|Holz ,Arno]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 [[Image: Portret._jpg.jpg‎ ‎|thumb|right|250px| Portret Arno Holza<br>Źródło: http://www.brandigg.de/autor/Arno%20Holz]]
-Arno Holz (26 IV 1863 – 26 X 1929) - niemiecki poeta i dramaturg naturalista, urodzony  w  Prusach Wschodnich w Rastenburgu (Kętrzyn)
+Arno Holz (26 IV 1863 – 26 X 1929) - niemiecki poeta i dramaturg naturalista, urodzony  w  Prusach Wschodnich w Rastenburgu ([[ewim:Kętrzyn|Kętrzyn]])
 == Rodzina<br>  ==
-Herman Oskar Arno Alfred Holz urodził się 26 kwietnia 1863 roku w budynku apteki „Pod Czarnym Orłem” w Rastenburgu (dzisiejszym Kętrzynie) jako czwarte z dziesięciorga dzieci Hermana i Franciszki Holz. W rodzinie aptekarza.
+Herman Oskar Arno Alfred Holz urodził się 26 kwietnia 1863 roku w budynku apteki „Pod Czarnym Orłem” w Rastenburgu (dzisiejszym [[ewim:Kętrzyn|Kętrzynie]]) jako czwarte z dziesięciorga dzieci Hermana i Franciszki Holz. W rodzinie aptekarza.
 Tam, po ukończeniu szkoły powszechnej przez krótki czas uczęszczał do Królewskiego Gimnazjum (Gimnazjum księcia Albrechta) ,w pobliżu kościoła św. Jerzego ( Bazylika św. Jerzego w Kętrzynie). W 1874 roku, kiedy ukończył 11 lat ojciec (Herman Holz ) sprzedał aptekę i z całą rodziną przeniósł się do Berlina. W Berlinie Arno uczył się najpierw w  Gimnazjum Humboldta, a pomiędzy 1879 i 1881 rokiem w Królewskim Gimnazjum Miejskim. Z powodów finansowych opuścił je  jeszcze przed maturą. Nie uczęszczał już do żadnych innych szkół, ucząc się dalej samodzielnie. Problemy finansowe były przeszkodą w jego literackiej pracy. Przez wiele lat żył samotnie, obracając się tylko w kręgu swoich znajomych i przyjaciół.  Rodzinę założył późno, w 1893 roku, poślubiając Emilię Barczus, z domu Wittenberg, z która miał trzech synów. W 1910 r. rozstał się z żoną, ale małżeństwo to zostało rozwiązane dopiero 16 lat później. Jeszcze tego samego roku poślubił Anitę z domu Gewelke - Diaz, z którą żył aż do śmierci.
 == Literat<br>  ==
-Już w 1881 roku został pierwszym kierownikiem literackim nowo założonego czasopisma „Freie Buhne” ( „Niezależna Scena” ). Po  okresie działalności redaktorskiej zdecydował się na karierę niezależnego pisarza. Impulsem stały się dzieła Zoli, Ibsena i Tołstoja. Został członkiem berlińskiego towa¬rzystwa literackiego „Durch”, skupiającego pisarzy-naturalistów. Zawarł znajomość z  Gerhartem Hauptmannem, Wilhelmem Bolsche i ze Stanisławem Przybyszewskim.
+Już w 1881 roku został pierwszym kierownikiem literackim nowo założonego czasopisma „Freie Buhne” ( „Niezależna Scena” ). Po  okresie działalności redaktorskiej zdecydował się na karierę niezależnego pisarza. Impulsem stały się dzieła Zoli, Ibsena i Tołstoja. Został członkiem berlińskiego towarzystwa literackiego „Durch”, skupiającego pisarzy-naturalistów. Zawarł znajomość z  Gerhartem Hauptmannem, Wilhelmem Bolsche i ze Stanisławem Przybyszewskim.
 Swój pierwszy zbiór wierszy wydał mając 20 lat, jeszcze w duchu starego stylu. Za ten zbiór pod tytułem „Klinginsherz” otrzymał stypendium augsburgskiej Fundacji Schillera w wysokości 200 marek. Dwa lata  wydał tom liryków „Księga czasu. Pieśni człowieka nowoczesnego”. Zainicjował nim  nową epokę w niemieckiej poezji. Uznano go  twórcą konsekwentnego naturalizmu, klasykiem modernizmu i prekursorem literackiej awangardy. W swoich staraniach o nowe środki wyrazu Arno Holz wprowadził do literatury język potoczny i nieznane dotychczas tematy: obrazy z życia wielkiego miasta – nędzę ludzkiego losu.
 [[Image: Rastembork.jpg‎|thumb|right|450px|Dom rodzinny w Kętrzynie<br>Źródło: http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/index_pl_pliki/Page423.htm]]
@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 W 1922 roku gotowe było nowe opracowanie tego dzieła, poszerzone i poprawione. W wielkim wydaniu dzieł zebranych, przygotowanym przez Hansa W. Fischera w 1925 r. przerobiony zbiór „Phantasusa"  obejmuje trzy tomy, liczące 1345 stron.
-Poczesne miejsce w „Phantasusie"  znalazła  wschodniopruska ojczyzna  -miasto dzieciństwa, przyroda i szara, codzienna rzeczywistość tamtych czasów. Wiersze z tego zbioru są wyrazem tęsknoty poety za stronami rodzinnymi i hołdem  złożonym Mazurom  okresu dzieciństwa.
+Poczesne miejsce w „Phantasusie"  znalazła  wschodniopruska ojczyzna - miasto dzieciństwa, przyroda i szara, codzienna rzeczywistość tamtych czasów. Wiersze z tego zbioru są wyrazem tęsknoty poety za stronami rodzinnymi i hołdem  złożonym Mazurom  okresu dzieciństwa.
 == Dramaturg<br>  ==
-W1896 r. Arno Holz napisał komedię „Arystokraci społeczni”.  Została ona wystawiona  15 czerwca 1897 roku przez berlińską Scenę Ludową w Teatrze Centralnym. W ten sposób Holz zainicjował cykl „Berlin” ,który miał obejmować dziesięć sztuk teatralnych Z tych dziesięciu zaplanowanych dramatów pisarz ukończył faktycznie tylko trzy. Dwanaście lat po komedii „Arystokraci społeczni” napisał tragedię „Zaćmienie słońca” (1908 r.), a po kolejnych czterech latach wydał tragedię „Ignorabimus” (1912 r.).
+W 1896 r. Arno Holz napisał komedię „Arystokraci społeczni”.  Została ona wystawiona  15 czerwca 1897 roku przez berlińską Scenę Ludową w Teatrze Centralnym. W ten sposób Holz zainicjował cykl „Berlin” ,który miał obejmować dziesięć sztuk teatralnych Z tych dziesięciu zaplanowanych dramatów pisarz ukończył faktycznie tylko trzy. Dwanaście lat po komedii „Arystokraci społeczni” napisał tragedię „Zaćmienie słońca” (1908 r.), a po kolejnych czterech latach wydał tragedię „Ignorabimus” (1912 r.).
 Dramatem „Blacharnia albo poeta, śmierć i diabeł” (1902) Arno Holz zaprezentował się  jako satyryk i parodysta. Dzieło to jest wyrazem gorzkiej samokrytyki, świadectwem permanentnej walki artysty  o egzystencję i dowodem przekonania, że własny rozpaczliwy los musi mieć jakiś głębszy, tajemniczy sens.
 [[Image: Dafnis.jpg‎|thumb|right|450px| <br>Źródło: http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/index_pl_pliki/Page722.htm]]
@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 [[Category: Historia kultury |Holz, Arno]]
-[[Category: Pisarze|Holz , Arno]]
+[[Category: Pisarze i poeci|Holz , Arno]]
   [[Category: Dziennikarze|Holz , Arno]]
 [[Category: Literatura|Holz , Arno]]
 [[Category: Powiat kętrzyński |Holz , Arno]]
-[[Category:1801-1900|Holz, Arno]]
+[[Category:1801-1918|Holz, Arno]]
-[[Category:1901-1944|Holz ,Arno]]
+[[Category:1919-1944|Holz ,Arno]]

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 == Schyłek życia <br>  ==
 Po rozwodzie rodziców Arno Holz ciągle walczył z finansowymi problemami, które towarzyszyły mu praktycznie przez całe życie. Przez 40 lat kariery literackiej zarabiał niewiele i ciągle borykał się z finansowymi problemami, żyjąc właściwie na granicy nędzy. Ostatnie 19 lat swego życia spędził w Berlinie, w ubogiej izdebce na poddaszu, która służyła mu za mieszkanie. Przez długi czas był wspierany finansowo przez wielbicieli, przyjaciół i krewnych. Dopiero po jego śmierci rodzina otrzymała godne hono¬rarium z tytułu sfilmowania przez Carla Froelicha dramatu „Traumulus”, z Emilem Janningsem w roli głównej (1935 r.).  Arno Holz zmarł dnia 26 października 1929 roku w Berlinie. Pochowany został na cmentarzu przy Heerstrafie w Charlottenburgu.
 == Bibliografia<br>  ==

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 . http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/<br>
-. http://pl.wikipedia.org/wiki/Arno_Holz
+. http://pl.wikipedia.org/wiki/Arno_Holz/<br>
 [[Category: Historia kultury |Holz, Arno]]

← poprzednia wersja		Wersja z 10:21, 18 sty 2013
Linia 34:		Linia 34:
	1. http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/<br>		1. http://ketrzyn.com.pl/uploads/arno_holz/<br>
	2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Arno_Holz		2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Arno_Holz
		+
		+	[[Category: Historia kultury \|Historia kultury]]<br>
		+	[[Category: Pisarze\| Holz , Arno]]<br>
		+	[[Category: Dziennikarze\| Holz , Arno]]<br>
		+	[[Category: Literatura\| Holz , Arno]]<br>
		+	[[Category: Powiat kętrzyński \| Holz , Arno ]]<br>
		+	[[Category:1801-1900\|Holz,Arno]]<br>
		+	[[Category:1901-1944\| Holz ,Arno ]]