Tadeusz Kufel

2022-05-21T19:56:51Z

Jose: /* Publikacje */

[[Image:TKufel.jpg|thumb|right|200px|Źródło: Archiwum rodzinne]](1942– ) – archeolog, ochrona zabytków i muzealnictwo, 1987-2007 - dyrektor [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]]

==Biografia==
Urodził się 11 stycznia 1942 roku w Lubomirce, powiat Opole Lubelskie. Po ukończeniu szkoły podstawowej w Zagłobie, w 1956 roku rozpoczął naukę w 5 letnim Technikum Budowlanym w Lubinie; roczny staż budowlany odbył (1961–62) w przedsiębiorstwie Instalacje Przemysłowe w Lublinie. Następnie studiował archeologię na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; zakończenie nastąpiło egzaminem magisterskim w 1967 r. Od początku stycznia 1968 roku pracował w Urzędzie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie; w tym w latach 1973–83 na stanowisku Kierownika Biura Badań i Dokumentacji Zabytków (BBiDZ). 21 marca 1970 r. zawarł związek małżeński z [[Anna Witczak-Kufel|Anną Witczak]], absolwentką Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Z dniem 1 listopada 1987 r. został mianowany na Dyrektora [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]] (MBL–PE); pracował tam aż do przejścia na emeryturę w 2007 roku.

==Działalność==
W ramach zadań Urzędu Konserwatorskiego oraz BBiDZ pracował na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu warmińsko-mazurskiego; współpracował ze społecznymi opiekunami zabytków, przewodnikami turystycznymi i środowiskiem muzealnym w regionie. Wraz z Barbarą Janiszewską przeprowadził weryfikację stanu zachowania zabytków architektury w województwie olsztyńskim, dokonując przy tym wielu uzupełnień. Dało to podstawę Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków [[Lucjan Czubiel|(L. Czubielowi)]] do ogłoszenia „Wykazu zabytków nieruchomych województwa olsztyńskiego” – Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z 10 grudnia 1977 r. nr 10, pozycja 50.
Doświadczenia dwudziestoletniej pracy w służbie ochrony zabytków, dobrą znajomość terenu (odwiedził m.in. znaczną większość wiosek w regionie) i poznanie zagrożeń dla reliktów dziedzictwa kulturowego, starał się wykorzystywać, pracując w MBL-PE w Olsztynku. Mimo zupełnego braku środków finansowych na cele inwestycyjno-rozwojowe rozwinął możliwości wykonawcze, skromnej dotychczas, Pracowni Remontowo-Konserwatorskiej. Pomocna w tym zakresie była dobra współpraca z Wojewódzkim i Powiatowym Urzędem Pracy. To pracownicy skansenu (głównie z Olsztynka i najbliższej okolicy) w systemie „gospodarczym” podjęli trud wszelkich prac rozwojowych w latach 1987–2007. Dotyczyło to zarówno przenoszenia obiektów jak i robót odtworzeniowych. Realizowano równocześnie niezbędne remonty kapitalne i prace remontowo–konserwatorskie w znaczącym zakresie. Nastąpiła tym samym istotna poprawa warunków lokalowych na cele ekspozycyjne, gospodarcze, poprawy warunków pracy, obsługi ruchu turystycznego oraz przechowywania zbiorów muzealnych. MBL–PE w Olsztynku utrzymywał wśród polskich skansenów pierwsze miejsce pod względem frekwencji zwiedzających. Dodać należy, że olsztyński skansen upowszechniał nie tylko dziedzictwo kulturowe regionu, ale także kultur pozaeuropejskich, w tym: Indonezji, Afryki, Mongolii, Oceanii, Chin, Afganistanu i Kazachstanu, co miało miejsce w Salonie Wystawowym na terenie zespołu staromiejskiego Olsztynka. Współorganizator cyklu sesji popularnonaukowych pod wspólnym tytułem: Życie codzienne na dawnych ziemiach pruskich.

==Publikacje==
* ''Komunikat z działalności [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]] w 1988 r.'' Olsztyński Biuletyn Konserwatorski, z. 2, 1989, s. 75–79
* Liczne materiały zamieszczane w [[Olsztyński Informator Kulturalny|Olsztyńskim Informatorze Kulturalnym]]:
<nowiki>– [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku]] wśród placówek typu skansenowskiego, 1994, nr 11, s. 15
– ''Trzcina w krajobrazie kulturowo–przyrodniczym'', 1995, nr 7–8, s. 18–20
– ''„Król Olch” także w skansenie'', 1995, nr 10, s. 17–18
– ''Artyzm, tradycja i urok tkanin [[Barbara Hulanicka|Barbary Hulanickiej]]'', 1996, nr 9, s. 19
– ''Historyczne uwarunkowania tworzenia muzeów na wolnym powietrzu'', 1996, nr 11, s. 18
– ''Plastyka na Warmii i Mazurach w 2. połowie XX w.'', 1997, nr 10, s. 19
– ''Rosemarie Trzaska, Dzwon i wieża dzwonnicza'', 1997, nr 7–8, s. 20–21</nowiki>
* ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku]]'', przewodnik (tekst: T. Kufel), wyd. KENGRAF Kętrzyn, Olsztynek 1999
* ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny]]'', w B. Kuźniewski: ''Olsztynek i okolice: dawniej i dziś'', Olsztynek 1997; wznowienie p.t. ''Olsztynek: miasto i gmina'' s. 172–185, Towarzystwo Przyjaciół Olsztynka, 2007

==Nagrody i wyróżnienia==
* Srebrny Krzyż Zasługi(1981)
* Złota Odznaka za Opiekę nad Zabytkami (1988)
* Medal "Pro Publico Bono" (1997)
* Honorowy Obywatel Olsztynka (1999)
* Medal im. Izydora Gulgowskiego (2006)
* Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego (2006)
* Tytuł Mecenasa [[Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie]] (2006)

==Przynależność organizacyjna==
* [[Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie]]
* Członek – współorganizator [https://www.muzeaskansenowskie.eu/ Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce]
* Członek Stowarzyszenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego. „Nowe Wulpińskie Wzgórze” w Majdach

==Ciekawostki==
* W 1965 r. na praktykę studencką pojechał rowerem z Krakowa do Macedonii (wówczas jeszcze w granicach Jugosławii) i to okrężną drogą przez Słowenię i wybrzeże Adriatyku
* Uczestniczył w odsłanianiu rzymskiego pałacu w okolicach miasta Prilep
* Zbieracz znaczków pocztowych
* Zamiłowania sportowe, przyrodnicze i problematyka etniczna

==Bibliografia==
# ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Park
Etnograficzny w Olsztynku]], 100 lat'', praca zbiorowa pod redakcją Ewy Wrochny, Olsztynek 2013
# [[Izabela Lewandowska]], ''Konserwatorskie zwierzenia: rozmowy z [[Lucjan Czubiel|Lucjanem Czubielem]] konserwatorem zabytków w Olsztynie 1956–1993''; Wyd. UWM, Olsztyn 2015

[[Category:Konserwatorzy zabytków i muzealnicy|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:Muzealnictwo|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:Olsztyn|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:1945-1989|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:1990-|Kufel,Tadeusz]]

Tadeusz Kufel

2022-05-21T19:55:47Z

Jose: /* Publikacje */

[[Image:TKufel.jpg|thumb|right|200px|Źródło: Archiwum rodzinne]](1942– ) – archeolog, ochrona zabytków i muzealnictwo, 1987-2007 - dyrektor [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]]

==Biografia==
Urodził się 11 stycznia 1942 roku w Lubomirce, powiat Opole Lubelskie. Po ukończeniu szkoły podstawowej w Zagłobie, w 1956 roku rozpoczął naukę w 5 letnim Technikum Budowlanym w Lubinie; roczny staż budowlany odbył (1961–62) w przedsiębiorstwie Instalacje Przemysłowe w Lublinie. Następnie studiował archeologię na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; zakończenie nastąpiło egzaminem magisterskim w 1967 r. Od początku stycznia 1968 roku pracował w Urzędzie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie; w tym w latach 1973–83 na stanowisku Kierownika Biura Badań i Dokumentacji Zabytków (BBiDZ). 21 marca 1970 r. zawarł związek małżeński z [[Anna Witczak-Kufel|Anną Witczak]], absolwentką Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Z dniem 1 listopada 1987 r. został mianowany na Dyrektora [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]] (MBL–PE); pracował tam aż do przejścia na emeryturę w 2007 roku.

==Działalność==
W ramach zadań Urzędu Konserwatorskiego oraz BBiDZ pracował na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu warmińsko-mazurskiego; współpracował ze społecznymi opiekunami zabytków, przewodnikami turystycznymi i środowiskiem muzealnym w regionie. Wraz z Barbarą Janiszewską przeprowadził weryfikację stanu zachowania zabytków architektury w województwie olsztyńskim, dokonując przy tym wielu uzupełnień. Dało to podstawę Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków [[Lucjan Czubiel|(L. Czubielowi)]] do ogłoszenia „Wykazu zabytków nieruchomych województwa olsztyńskiego” – Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z 10 grudnia 1977 r. nr 10, pozycja 50.
Doświadczenia dwudziestoletniej pracy w służbie ochrony zabytków, dobrą znajomość terenu (odwiedził m.in. znaczną większość wiosek w regionie) i poznanie zagrożeń dla reliktów dziedzictwa kulturowego, starał się wykorzystywać, pracując w MBL-PE w Olsztynku. Mimo zupełnego braku środków finansowych na cele inwestycyjno-rozwojowe rozwinął możliwości wykonawcze, skromnej dotychczas, Pracowni Remontowo-Konserwatorskiej. Pomocna w tym zakresie była dobra współpraca z Wojewódzkim i Powiatowym Urzędem Pracy. To pracownicy skansenu (głównie z Olsztynka i najbliższej okolicy) w systemie „gospodarczym” podjęli trud wszelkich prac rozwojowych w latach 1987–2007. Dotyczyło to zarówno przenoszenia obiektów jak i robót odtworzeniowych. Realizowano równocześnie niezbędne remonty kapitalne i prace remontowo–konserwatorskie w znaczącym zakresie. Nastąpiła tym samym istotna poprawa warunków lokalowych na cele ekspozycyjne, gospodarcze, poprawy warunków pracy, obsługi ruchu turystycznego oraz przechowywania zbiorów muzealnych. MBL–PE w Olsztynku utrzymywał wśród polskich skansenów pierwsze miejsce pod względem frekwencji zwiedzających. Dodać należy, że olsztyński skansen upowszechniał nie tylko dziedzictwo kulturowe regionu, ale także kultur pozaeuropejskich, w tym: Indonezji, Afryki, Mongolii, Oceanii, Chin, Afganistanu i Kazachstanu, co miało miejsce w Salonie Wystawowym na terenie zespołu staromiejskiego Olsztynka. Współorganizator cyklu sesji popularnonaukowych pod wspólnym tytułem: Życie codzienne na dawnych ziemiach pruskich.

==Publikacje==
* ''Komunikat z działalności [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]] w 1988 r.'' Olsztyński Biuletyn Konserwatorski, z. 2, 1989, s. 75–79
* Liczne materiały zamieszczane w [[Olsztyński Informator Kulturalny|Olsztyńskim Informatorze Kulturalnym]]
– [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku]] wśród placówek typu skansenowskiego, 1994, nr 11, s. 15
– ''Trzcina w krajobrazie kulturowo–przyrodniczym'', 1995, nr 7–8, s. 18–20
– ''„Król Olch” także w skansenie'', 1995, nr 10, s. 17–18
– ''Artyzm, tradycja i urok tkanin [[Barbara Hulanicka|Barbary Hulanickiej]]'', 1996, nr 9, s. 19
– ''Historyczne uwarunkowania tworzenia muzeów na wolnym powietrzu'', 1996, nr 11, s. 18
– ''Plastyka na Warmii i Mazurach w 2. połowie XX w.'', 1997, nr 10, s. 19
– ''Rosemarie Trzaska, Dzwon i wieża dzwonnicza'', 1997, nr 7–8, s. 20–21
* ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku]]'', przewodnik (tekst: T. Kufel), wyd. KENGRAF Kętrzyn, Olsztynek 1999
* ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny]]'', w B. Kuźniewski: ''Olsztynek i okolice: dawniej i dziś'', Olsztynek 1997; wznowienie p.t. ''Olsztynek: miasto i gmina'' s. 172–185, Towarzystwo Przyjaciół Olsztynka, 2007

==Nagrody i wyróżnienia==
* Srebrny Krzyż Zasługi(1981)
* Złota Odznaka za Opiekę nad Zabytkami (1988)
* Medal "Pro Publico Bono" (1997)
* Honorowy Obywatel Olsztynka (1999)
* Medal im. Izydora Gulgowskiego (2006)
* Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego (2006)
* Tytuł Mecenasa [[Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie]] (2006)

==Przynależność organizacyjna==
* [[Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie]]
* Członek – współorganizator [https://www.muzeaskansenowskie.eu/ Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce]
* Członek Stowarzyszenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego. „Nowe Wulpińskie Wzgórze” w Majdach

==Ciekawostki==
* W 1965 r. na praktykę studencką pojechał rowerem z Krakowa do Macedonii (wówczas jeszcze w granicach Jugosławii) i to okrężną drogą przez Słowenię i wybrzeże Adriatyku
* Uczestniczył w odsłanianiu rzymskiego pałacu w okolicach miasta Prilep
* Zbieracz znaczków pocztowych
* Zamiłowania sportowe, przyrodnicze i problematyka etniczna

==Bibliografia==
# ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Park
Etnograficzny w Olsztynku]], 100 lat'', praca zbiorowa pod redakcją Ewy Wrochny, Olsztynek 2013
# [[Izabela Lewandowska]], ''Konserwatorskie zwierzenia: rozmowy z [[Lucjan Czubiel|Lucjanem Czubielem]] konserwatorem zabytków w Olsztynie 1956–1993''; Wyd. UWM, Olsztyn 2015

[[Category:Konserwatorzy zabytków i muzealnicy|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:Muzealnictwo|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:Olsztyn|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:1945-1989|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:1990-|Kufel,Tadeusz]]

Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku

2022-05-21T19:01:05Z

Jose: /* Dyrektorzy */ Poprawa roku końca i początku urzędowania dyrektorów: J. Cygańskiego i T. Kufela.

[[Image:OlsztynekZnak.jpg|thumb|right|250px||Źródło: ''Zeszyty Naukowe Muzeum'' ]]
[[Image:Olsztynek.jpg|thumb|right|250px||Źródło: [http://muzeumolsztynek.pl/] ]][[Image:Olsztynek.1.jpg|thumb|right|250px||Źródło: [http://muzeumolsztynek.pl/] ]] [[Image:Olsztynek.2.jpg|thumb|right|250px||Źródło: [http://muzeumolsztynek.pl/] ]][[Image:OlsztynekZeszyt.jpg|thumb|right|250px||''Zeszyty Naukowe Muzeum''. R. 2010, Ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Olsztynie ]]
Jeden z najstarszych skansenów w Europie, muzeum na wolnym powietrzu.

==Siedziba==
* Skansen
11-015 [[ewim:Olsztynek|Olsztynek]]
Ul. Sportowa 21
* Salon Wystawowy i „Dom Mrongowiusza”
11-015 Olsztynek
Ul. Zamkowa 1
==Historia==
Pierwsze zbiory skansenu gromadzono na początku XX wieku w [[ewim:Królewiec|Królewcu]] z inicjatywy Prowincjonalnego Konserwatora Zabytków. Królewiecki Park Etnograficzny działał w latach 1913-1938. W latach 1938-1940 przeniesiono zbiory do [[ewim:Olsztynek|Olsztynka]]. Na skutek działań wojennych wiele obiektów zostało zniszczonych. Po wojnie opiekę nad zbiorami muzealnymi sprawował Wojewódzki Konserwator Zabytków w Olsztynie a opieką merytoryczną otaczało [[Muzeum Mazurskie w Olsztynie]].

Ponieważ powiększała się liczba obiektów skansenu, 1 stycznia 1962 r. powołano Park Etnograficzny w Olsztynku jako placówkę muzealną, oddział [[Muzeum Mazurskie w Olsztynie|Muzeum Mazurskiego w Olsztynie]]. Wyposażono niektóre wnętrza obiektów muzealnych w sprzęty z terenu Warmii, Mazur i Powiśla oraz udostępniono zwiedzającym. Z dniem 1 stycznia 1969 r. przekształcono dotychczasowy Oddział Muzeum Mazurskiego w Olsztynie w samodzielną placówkę, Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny podległą bezpośrednio Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie. Muzeum posiadało działy: architektury ludowej, kultury materialnej, sztuki ludowej i folkloru, przyrodniczy i oświatowy, bibliotekę, archiwum oraz pracownię konserwatorsko-budowlaną.
5 marca 1970 r. włączono do muzeum, jako jego oddział, [[Muzeum Bitwy Grunwaldzkiej w Stębarku]] (do 1975). W 1985 r. w skład Skansenu włączono dwa obiekty staromiejskie Olsztynka, tzw. „Dom Mrongowiusza” oraz Salon Wystawowy, mieszczący się w odbudowanym na cele muzealne dawnym kościele parafialnym.

W 2008 r. Muzeum zostało wpisane do Państwowego Rejestru Zabytków, a w 2009 r. Muzeum zostało odznaczone Nagrodą im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”. W 2011 r. Muzeum zostało laureatem konkursu na najciekawsze wydarzenie folklorystyczne w Polsce w 2010 r. "Ludowe Oskary 2010".

31 marca 2015 r. Muzeum otrzymało certyfikat "Produkt Warmia Mazury" przyznawany przez Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego.<ref>http://www.olsztyn24.com/news/25336-iii-gala-produkt-warmia-mazury-odbyla-sie-w-urzedzie-marszalkowskim.html</ref>
==Zbiory==
Obecnie Muzeum zajmuje obszar ponad 100 hektarów, na którym zgromadzono około 60 obiektów budownictwa ludowego i małej architektury (w tym 12 ze zbiorów Królewieckich).
Muzeum dysponuje zabytkami z terenu Warmii, Mazur, Powiśla, Barcji, Natangii, Sambi i Małej Litwy. Są to obiekty mieszkalne, gospodarcze, przemysłowe, usługowe, sakralne o zróżnicowanej konstrukcji i formach architektonicznych:
* Brama wjazdowa, Borki, XIX w., kopia, Mazury
* Karczma, Skandawa, druga połowa XVIII w., kopia, Barcja
*Altana parkowa, Judyty, początek XX w., kopia, Natangia
* Młyn wodny, Kaborno, druga połowa XVIII w., Warmia
* Gniotownik nasion oleistych, Nowy Młyn, pierwsza połowa XX w., Warmia
* Dom kamienny, Łutynowo, pierwsza połowa XIX w., Mazury
* Szkoła wiejska, Pawłowo, XIX w., Mazury
* Bróg z dachem czterospadowym
* Kościół, Rychnowo, 1712-1714, kopia, Mazury
* Wieża dzwonnicza, Mańki, 1685 r., kopia, Mazury
* Mur kamienny otaczający teren przykościelny, początek XX w.
* Drewniany krzyż przydrożny z narzędziami męki Pańskiej, Warmia
* Pompa studzienna, Jemiołowo, pierwsza połowa XX w., Mazury
* Brama wjazdowa, Sędrowo, XIX w., kopia, Mazury
* Chałupa, Zielonka Pasłęcka, 1819 r. Powiśle
* Olejarnia, Kronin, XIX-XX w., Powiśle
* Chałupa, Bartężek, pierwsza połowa XIX w., kopia, Powiśle
* Dzwonnica, Kot, początek XX w.,Mazury
* Zajazd, Maszewo, XVIII w., kopia, Mazury
* Chałupa, Burdajny, pierwsza połowa XIX w., Powiśle
* Budynek gospodarczy, Kwietniewo, XIX w., Powiśle
* Wiatrak paltrak, Schenfliess, XVIII/XIX w., kopia, Sambia
* Wiatrak paltrak, Ruska Wieś, druga połowa XIX w., Mazury
* Wiatrak koźlak, Wodziany, 1773 r., Powiśle
* Chałupa, Chojnik, połowa XIX w., Powiśle
* Chałupa, Gązwa, XVIII/XIX w., Mazury
* Stodoła, Jerutki, druga połowa XIX w., Mazury
* Budynek gospodarczy, Jerutki, XIX w., Mazury
* Kurnik z gołębnikiem, Jerutki, druga połowa XIX w., Mazury
* Piwnica kamienna, Jerutki, XIX w., Mazury
* Gołębnik, XX w.
* Chałupa, Turnica, XIX w., kopia, Mazury
* Piwnica, Pacółtowo, XIX/XX w., kopia, Mazury
* Lamus, Drogosze, druga połowa XVIII w., kopia, Barcja
* Spichlerz dworski wzorowany na spichlerzu ze Skandawy z drugiej połowy XVIII w., Barcja
* Stodoła dworska, Skandawa, XIX w., kopia, Barcja
* Stajnia dworska, Prosna, druga połowa XVIII w., Barcja
* Kapliczka przydrożna, Giedajty, XIX w., kopia, Warmia
* Remiza strażacka, Giedajty, 1902 r., Warmia
* Kuźnia, Bielica, pierwsza połowa XIX w., Powiśle
* Krzyż przydrożny, Rzeck, XVIII w., Warmia
* Chałupa I, Kaborno, XVIII/XIX w., Warmia
* Chałupa II, Kaborno, XIX w., Warmia
* Spichlerz, Purdka, druga połowa XIX w., Warmia
* Stodoła, Marcinkowo, XIX w., Warmia
* Budynek gospodarczy, Purdka, XIX w., Warmia
* Dzwonniczka słupowa, Kaplityny, druga połowa XIX w., kopia, Warmia
* Chałupa, Nowe Kawkowo, XIX w., Warmia
* Wozownia z garncarnią, Tomaszkowo, XIX w., Warmia
* Obórka, Kaborno, XIX w., Warmia
* Stodoła, Stępiny, druga połowa XIX w., Warmia
* Żuraw studzienny, XIX w.
* Kurhanowy grób skrzynkowy, wczesna epoka żelaza, Sambia
* Wiatrak holenderski, Dobrocin, druga połowa XIX w., Powiśle
* Ambona myśliwska, XX w.
* Bróg z dachem dwuspadowym, XX w.
* Suszarnia z zagrody, Pempen, pierwsza połowa XIX w., kopia, Mała Litwa
* Wędzarnia rybacka, Gilge, XIX w., kopia, Mała Litwa
* Budynek gospodarczy rybaka, Gilge, XIX w., kopia, Mała Litwa
* Chałupa, Pempen, XVIII/XIX w., Mała Litwa
* Klec, Lankuppen, XVIII w., kopia, Mała Litwa
* Chałupa dębowa, Nowa Różanka, pierwsza połowa XIX w., Barcja
* Osada pruska Amalag, kopia
==Działalność wystawiennicza==
Muzeum posiada ponad 10 tysięcy muzealiów ruchomych, są to autentyczne sprzęty i domowe warsztaty, prezentowane na wystawach stałych. Organizowane są wystawy czasowe, m.in.
* Gorzelnie w krajobrazie kulturowym Mazur Zachodnich
* Chałupy podcieniowe, znikające piękno architektury
===Galeria Twórczości Ludowej===
Na terenie Parku funkcjonuje Galeria Twórczości Ludowej. Wystawiane są tam prace z wielu dziedzin sztuki i rękodzieła ludowego.
===Salon Wystawowy===
W Salonie Wystawowym organizowane są wystawy, m.in.:
* Środowisko przyrodnicze Warmii i Mazur
* Plastyka na Warmii i Mazurach w II połowie XX wieku
* Współczesna twórczość ludowa na Warmii i Mazurach
* Olsztynek dawniej – Olsztynek dziś
* Artyzm, tradycja, i urok tkanin Barbary Hulanickiej
* Akwarela chińska
* Rzeźba współczesna
* Wieś w sztuce
* Portret dawny
* Sztuka ludowa Warmii i Mazur – wczoraj i dziś
* Miniatury pomników – chwała oręża polskiego
* W niewoli Wermachtu
* Sztandary żołnierskiej chwały
* Sztuka za drutami kolczastymi
* Technika dawnej wsi
* Dawny wiejski sprzęt gospodarstwa domowego
* Wiejski transport i komunikacja
* Polskie garncarstwo ludowe
* Współczesna twórczość ludowa
* Sztuka Afganistanu, Kazachstanu i Mongolii
===Dom Mrongowiusza===
W Domu Mrongowiusza zorganizowane są wystawy stałe:
* Pamięci jeńców wojennych - Stalag IB Hohenstein
* Wystawa biograficzna K.C. Mrongowiusza
==Działalność edukacyjno-wydawnicza==
Muzeum organizuje odczyty, prelekcje, lekcje muzealne, warsztaty dla młodzieży, studentów, osób zainteresowanych, koncerty, sesje naukowe. We współpracy z [[Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Ośrodkiem Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie]], [[Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Towarzystwem Naukowym im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie]] zorganizowano cykl konferencji naukowych ''Życie codzienne na dawnych ziemiach pruskich''. Muzeum organizuje imprezy cykliczne, m.in.:
* [[Festiwal Bałtyjski ]]
* Targi Chłopskie
* Regionalne Święto Ziół
* Regionalny Jarmark Wielkanocny 
Od 2010 r. Muzeum wydaje ''Zeszyty Naukowe''.

==Dyrektorzy==
* 1962-1972 – [[ Józef Wieczerzak]]
* 1972-1973 – [[Wacław Radziwinowicz]]
* 1973-1974 – [[Marceli Jurdeczko]]
* 1974-1982 - [[Eugeniusz Oleszczuk]]
* 1982-1987 - [[Janusz Cygański]]
* 1987-2007 – [[Tadeusz Kufel]]
* 2007–2011 - [[Marian Juszczyński]]
* 2011- [[Ewa Wrochna]]

==Ciekawostki==
Muzeum, jako instytucja, jest członkiem [[ewim:Stowarzyszenie "Dom Warmiński"|Stowarzyszenia "Dom Warmiński"]].

==Multimedia==
<youtube>UJfU24TOosY</youtube> Film udostępniony w ramach projektu [http://rkf.warmia.mazury.pl/ Regionalna Kronika Filmowa]

==Bibliografia ==
# ''Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku'' / red. zespół Michał Poniewski [et al.] ; teksty Michał Poniewski, Jadwiga Wieczerzak, Ewa Wrochna. Olsztynek : Muzeum Budownictwa Ludowego. Park Etnograficzny, 2010.

==Zobacz też==
*Materiał filmowy o muzeum na eŚwiatowid.pl [http://eswiatowid.pl/Aktualno%C5%9Bci/tabid/158/ItemId/37441/Default.aspx]
* Strona domowa muzeum [http://muzeumolsztynek.pl/]
* Galeria zdjęć [http://www.kurpie.com.pl/index_pliki/page0055.htm]

==Przypisy==
<references/>

[[Category:Muzea]]
[[Category:Muzealnictwo]]
[[Category:Powiat olsztyński]]
[[Category:Olsztynek (gmina miejsko-wiejska)]]
[[Category:1945-1989]]
[[Category:1990-]]

2022-05-21T16:29:41Z

Jose:

Tadeusz Kufel

2022-05-21T16:22:19Z

Jose: Utworzono nową stronę "Źródło: Archiwum rodzinne 1942– ) – archeolog, ochrona zabytków i muzealnictwo, 1987-2007 - dyrektor Muzeum Budow..."

[[Image:TKufel.jpg|thumb|right|200px|Źródło: Archiwum rodzinne]] 1942– ) – archeolog, ochrona zabytków i

muzealnictwo, 
1987-2007 - dyrektor [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego -

Parku Etnograficznego w Olsztynku]]

==Biografia==
Urodził się 11 stycznia 1942 roku w Lubomirce, powiat Opole Lubelskie. Po ukończeniu szkoły podstawowej w

Zagłobie, w 1956 roku rozpoczął naukę w 5 letnim Technikum Budowlanym w Lubinie; roczny staż budowlany odbył

(1961–62) w przedsiębiorstwie Instalacje Przemysłowe w Lublinie. Następnie studiował archeologię na

Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; zakończenie nastąpiło egzaminem magisterskim w 1967 r.
Od początku stycznia 1968 roku pracował w Urzędzie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie; w tym w

latach 1973–83 na stanowisku Kierownika Biura Badań i Dokumentacji Zabytków (BBiDZ).
21 marca 1970 r. zawarł związek małżeński z [[Anna Witczak-Kufel|Anną Witczak]], absolwentką Wydziału Sztuk

Pięknych UMK w Toruniu. Z dniem 1 listopada 1987 r. został mianowany na Dyrektora [[Muzeum Budownictwa Ludowego

Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]] (MBL–PE);

pracował tam aż do przejścia na emeryturę w 2007 roku.

==Działalność==
W ramach zadań Urzędu Konserwatorskiego oraz BBiDZ pracował na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu

warmińsko-mazurskiego; współpracował ze społecznymi opiekunami zabytków, przewodnikami turystycznymi i

środowiskiem muzealnym w regionie. Wraz z Barbarą Janiszewską przeprowadził weryfikację stanu zachowania

zabytków architektury w województwie olsztyńskim, dokonując przy tym wielu uzupełnień. Dało to podstawę

Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków [[Lucjan Czubiel|(L. Czubielowi)]] do ogłoszenia „Wykazu zabytków

nieruchomych województwa olsztyńskiego” – Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z 10 grudnia 1977 r.

nr 10, pozycja 50.
Doświadczenia dwudziestoletniej pracy w służbie ochrony zabytków, dobrą znajomość terenu (odwiedził m.in.

znaczną większość wiosek w regionie) i poznanie zagrożeń dla reliktów dziedzictwa kulturowego, starał się

wykorzystywać, pracując w MBL-PE w Olsztynku. Mimo zupełnego braku środków finansowych na cele inwestycyjno-

rozwojowe rozwinął możliwości wykonawcze, skromnej dotychczas, Pracowni Remontowo-Konserwatorskiej. Pomocna w

tym zakresie była dobra współpraca z Wojewódzkim i Powiatowym Urzędem Pracy. To pracownicy skansenu (głównie z

Olsztynka i najbliższej okolicy) w systemie „gospodarczym” podjęli trud wszelkich prac rozwojowych w latach

1987–2007. Dotyczyło to zarówno przenoszenia obiektów jak i robót odtworzeniowych. Realizowano równocześnie

niezbędne remonty kapitalne i prace remontowo–konserwatorskie w znaczącym zakresie. Nastąpiła tym samym istotna

poprawa warunków lokalowych na cele ekspozycyjne, gospodarcze, poprawy warunków pracy, obsługi ruchu

turystycznego oraz przechowywania zbiorów muzealnych. MBL–PE w Olsztynku utrzymywał wśród polskich skansenów

pierwsze miejsce pod względem frekwencji zwiedzających. Dodać należy, że olsztyński skansen upowszechniał nie

tylko dziedzictwo kulturowe regionu, ale także kultur pozaeuropejskich, w tym: Indonezji, Afryki, Mongolii,

Oceanii, Chin, Afganistanu i Kazachstanu, co miało miejsce w Salonie Wystawowym na terenie zespołu

staromiejskiego Olsztynka. Współorganizator cyklu sesji popularnonaukowych pod wspólnym tytułem: Życie

codzienne na dawnych ziemiach pruskich.

==Publikacje==
* ''Komunikat z działalności [[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa

Ludowego - Parku Etnograficznego w Olsztynku]] w 1988 r.'' Olsztyński Biuletyn Konserwatorski, z. 2, 1989, s.

75–79
* Liczne materiały zamieszczane w [[Olsztyński Informator Kulturalny|Olsztyńskim Informatorze Kulturalnym]]:
– Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku wśród placówek typu skansenowskiego, 1994, nr

11, s. 15 
– ''Trzcina w krajobrazie kulturowo–przyrodniczym'', 1995, nr 7–8, s. 18–20 
– ''„Król Olch” także w skansenie'', 1995, nr 10, s. 17–18 
– ''Artyzm, tradycja i urok tkanin Barbary Hulanickiej'', 1996, nr 9, s. 19 
– ''Historyczne uwarunkowania tworzenia muzeów na wolnym powietrzu'', 1996, nr 11, s. 18 
– ''Plastyka na Warmii i Mazurach w 2. połowie XX w.'', 1997, nr 10, s. 19 
– ''Rosemarie Trzaska, Dzwon i wieża dzwonnicza'', 1997, nr 7–8, s. 20–21
* ''Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku'', przewodnik (tekst: T. Kufel), wyd. KENGRAF

Kętrzyn, Olsztynek 1999
* ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego – Park

Etnograficzny]]'', w B. Kuźniewski: ''Olsztynek i okolice: dawniej i dziś'', Olsztynek 1997; wznowienie p.t.

''Olsztynek: miasto i gmina'' s. 172–185, Towarzystwo Przyjaciół Olsztynka, 2007

==Nagrody i wyróżnienia==
* Srebrny Krzyż Zasługi(1981)
* Honorowy Obywatel Olsztynka (1999)
* Medal "Pro Publico Bono" (1997)
* Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego (2006)
* Medal im. Izydora Gulgowskiego (2006)
* Złota Odznaka za Opiekę nad Zabytkami (1988)
* Tytuł Mecenasa [[Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie]] (2006)

==Przynależność organizacyjna==
* [[Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie]]
* Członek – współorganizator [https://www.muzeaskansenowskie.eu/ Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w

Polsce
* Członek Stowarzyszenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego. „Nowe Wulpińskie Wzgórze” w Majdach

==Ciekawostki==
* W 1965 r. na praktykę studencką pojechał rowerem z Krakowa do Macedonii (wówczas jeszcze w granicach

Jugosławii) i to okrężną drogą przez Słowenię i wybrzeże Adriatyku
* Uczestniczył w odsłanianiu rzymskiego pałacu w okolicach miasta Prilep
* Zbieracz znaczków pocztowych
* Zamiłowania sportowe, przyrodnicze i problematyka etniczna

==Bibliografia==
1. ''[[Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego - Parku

Etnograficznego w Olsztynku]], 100 lat'', praca zbiorowa pod redakcją Ewy Wrochny, Olsztynek 2013
2. [[Izabela Lewandowska]], ''Konserwatorskie zwierzenia: rozmowy z [[Lucjan Czubiel|Lucjanem Czubielem]]

konserwatorem zabytków w Olsztynie 1956–1993''; Wyd. UWM, Olsztyn 2015

[[Category:Konserwatorzy zabytków i muzealnicy|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:Muzealnictwo|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:Olsztyn|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:1945-1989|Kufel,Tadeusz]]
[[Category:1990-|Kufel,Tadeusz]]

Anna Witczak-Kufel

2022-04-27T15:03:45Z

Jose: Dodano Publikacje

[[Image:Kufel.jpg|thumb|right|200px|Źródło: Fot.: „Rocznik Olsztyński”, T. 18 (2009), s. 465]](1942-2006) – konserwator dzieł sztuki, muzealnik

==Biografia==
Urodziła się 2 stycznia 1942 roku w Sulejowie, ukończyła Liceum Pedagogiczne w Inowrocławiu oraz studia na kierunku Artystyczno-Pedagogicznym Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (1965). Pracowała w [[ewim:Liceum Pedagogiczne w Lidzbarku Warmińskim|Liceum Pedagogicznym w Lidzbarku Warmińskim]] jako nauczycielka wychowania plastycznego (1965-1968), następnie w P.P. „Desa” Dzieła Sztuki i Antyki Salon w [[ewim:Olsztyn|Olsztynie]], gdzie była rzeczoznawcą i członkiem Komisji do Spraw Ocen i Wycen (1968-1985). 16 grudnia 1985 rozpoczęła pracę w [[Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie]] na stanowisku kustosza-kierownika Pracowni Rzemiosła Artystycznego, od 1992 roku Działu Rzemiosła Artystycznego. Wchodziła w skład Komisji Wyceny i Zakupu Muzealiów. Starszym kustoszem została w 1993 roku. 30 września 1997 roku przeszła na wcześniejszą emeryturę. Wróciła do pracy w [[Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum]], na pół etatu od 1 stycznia 1998 do 31 lipca 2001 roku, ostatnie prace nad kolekcją cyny kończyła już po zakończeniu umowy o pracę. Zmarła 16 stycznia 2006 roku w Olsztynie.

==Działalność==
Była bardzo zaangażowana w pracę muzealną. Zajmowała się zakupami dzieł sztuki, ich konserwacją, naukowym opracowaniem. Zajmowała się popularyzacją zbiorów Muzeum. Organizowała wystawy i opracowywała katalogi do nich:
*''Dawno i niedawno'' (Olsztyn 1987, Elbląg 1988, Olsztynek 1990)
*''Zbroje i elementy uzbrojenia rycerstwa'' (Nidzica 1989)
*''Stylowe wnętrza mieszkalne'' (Morąg 1990)
*''Zbroje i elementy uzbrojenia ochronnego'' (Kętrzyn 1991, Szczytno 1992)
*''Konwisarstwo i ludwisarstwo ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie'' (Lidzbark Warmiński 1997)
Była współautorką wystaw:
*''Rzemiosło artystyczne w zbiorach Muzeum Warmii i Mazur. Nabytki z lat 1970-1989'' (Olsztyn 1990)
*''Kobieta w secesji'' (Olsztyn 1994, Elbląg 1994)
*''Ze skarbca Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie'' (Olsztyn 1995)
*''Platery ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie'' (Kaliningrad 1996)
Była autorką i współautorką folderów muzealnych. Opublikowała pracę w wydawnictwie ''Rzemiosło artystyczne'' w serii „[[Zeszyty Muzeum Warmii i Mazur]]” (1998)

== Publikacje ==
*''Szlachetne i kolorowe. Złotnictwo, konwisarstwo i ludwisarstwo w zbiorach Muzeum Warmii i Mazur.'' Olsztyn 1990
*''Oprawa Księgi ze srebrnej biblioteki księcia Albrechta Hohenzollerna i jego żony Anny Marii.'' Zeszyty Muzeum Warmii i Mazur 2, Olsztyn 1998, s. 9-28
*''Konserwacja cyny.'' op. cit. s. 122-136
*''Konserwacja militariów.'' op. cit. s. 136-141
*''Lichtarz złocony z Bartoszyc.'' op. cit. s. 165-170
*''Nikt nie powie mi „Hanusiu”.'' w Helena Piotrowska: Przyjdź, będziesz tańczyć.... Wspomnienia o Wojciechu Muchlado. s. 265-267. A. W. „Remix”, Olsztyn 2004.
*''Cyna.'' Katalog zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Olsztyn 2010, s. 7-207

==Ciekawostki==
*Wypatrzyła w Desie i kupiła serwetki bieżniki na stół, haftowane złotymi nićmi. Okazały się być pociętymi dalmatykami i ornatami pochodzącymi ze złotego kompletu bp. [[ewim:Krzysztof Szembek|Krzysztofa Szembeka]] (1740-1743)
*Była wielką miłośniczką kwiatów, uprawiała ogród z niezliczoną ilością odmian, kolorów. „Kwiaty miały rosnąć, kwitnąć, przekwitać” <ref>Okulicz, Małgorzata, ''Anna Witczak-Kufel (1942-2006)'', „Rocznik Olsztyński”, T. 18 (2009), s. 466.</ref>

==Bibliografia==
#Okulicz, Małgorzata: ''Anna Witczak-Kufel (1942-2006)'' / Małgorzata Okulicz // „Rocznik Olsztyński”. – T. 18 (2009), s. 465-468.

==Przypisy==
<references/>

[[Category:Konserwatorzy zabytków i muzealnicy|Witczak-Kufel,Anna]]
[[Category:Muzealnictwo|Witczak-Kufel,Anna]]
[[Category:Olsztyn|Witczak-Kufel,Anna]]
[[Category:1945-1989|Witczak-Kufel,Anna]]
[[Category:1990-|Witczak-Kufel,Anna]]