LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR - Wkład użytkownika [pl]

Polityka prywatności

2013-04-17T00:34:40Z

Alla: Utworzył nową stronę „Ochrona prywatności użytkowników Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych ma dla nas bardzo duże znaczenie. Poniżej publikujemy wyjaśnienie jakie dane gromadzimy…”

Ochrona prywatności użytkowników Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych ma dla nas bardzo duże znaczenie. Poniżej publikujemy wyjaśnienie jakie dane gromadzimy oraz jakie zasady ich przetwarzania i wykorzystywania stosujemy. Ograniczamy wykorzystanie i zbieranie informacji o użytkownikach serwisu do niezbędnego minimum wymaganego do świadczenia usług na najwyższym poziomie.

W tej sekcji znajdziesz informacje na temat narzędzi stosowanych przez nas w celu zapewnienia jak największej wygody korzystania ze strony (cookie, logi systemowe, zasady zbierania adresów e-mail). Chronimy prywatne dane użytkowników - za pomocą technologii cookie zbieramy jedynie anonimowe dane statystyczne o użytkownikach służące do poprawy wygody korzystania z serwisu oraz minimalizacji uciążliwości ewentualnych reklam. Nie zbieramy żadnych danych identyfikujących użytkowników Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych.
== Cookies - co to jest? ==
Są to małe pliki tekstowe pochodzące z witryny www zapamiętywane przez przeglądarkę internetową użytkownika serwisu. Pliki cookie dzielą się na tymczasowe - pamiętane do czasu zamknięcia przeglądarki i na cookie z określonym terminem wygaśnięcia, które są zapisywane przez przeglądarkę na dłużej.

Samo wysłanie cookie do przeglądarki w żaden sposób nie może naruszać prywatności użytkownika. Informacje zawarte w cookie wykorzystywane mogą być jedynie przez stronę internetową, z której zostały wysłane. Wyłączenie obsługi cookie w przeglądarce, z której korzystasz może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu.
== Logi systemowe ==
Zawierają one takie dane jak adres IP z jakiego nastąpiło wejście na daną podstronę, jej adres oraz czas połączenia. Logi wykorzystywane są jedynie w celach statystycznych i nie służą identyfikacji poszczególnych użytkowników serwisu. Ich analiza pozwala nam dopasować zawartość strony do zainteresowań użytkowników. Te informacje nie są w żaden sposób łączone z danymi osobowymi użytkowników Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych.
== Odwołania do innych stron internetowych ==
Nie odpowiadamy za zasady ochrony prywatności stosowane przez właścicieli stron, do których linki znajdują się na stronach serwisu Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych. Zachęcamy użytkowników do zapoznania się z treścią oświadczeń o ochronie prywatności umieszczonych na stronach partnerskich, szczególnie jeśli gromadzą one dane osobowe.
== Zmiany w polityce ochrony prywatności serwisu Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych ==
Na zmiany w polityce ochrony prywatności serwisu Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych może wpłynąć rozwój technologii internetowej, ewentualne zmiany prawa w zakresie ochrony danych osobowych oraz rozwój naszego serwisu internetowego. O wszelkich zmianach będziemy informować na naszych stronach.
== Jakie cookie stosujemy? ==
Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych stosuje anonimowe cookie. Są one stosowane tylko i wyłącznie do użytku przez nasz serwis. Przeglądarka z zaimplementowanym protokołem P3P pozwala rozróżnić następujące pliki cooki
<ul><li> cookie sesyjne, tymczasowe - nie zapisywane na dysku, potrzebne by utrzymać kontekst sesji użytkownika. Są one bardzo często wykorzystywane przez różne serwisy ze względu na specyfikę protokołu HTTP, którym transmitowane są strony WWW. </li><li>cookie stałe, czyli takie które nie są usuwane po zamknięciu przeglądarki i mogą być wykorzystane przez serwis w przyszłości. Wśród nich wyróżniamy:<ul><li>cookie w obrębie danej domeny (first party) - serwis konfiguruje cookie tylko na własne potrzeby, </li><li>cookie w obrębie zewnętrznej domeny (third party) -  serwis umieszcza cookie by mogło być wykorzystane w innych serwisach. </li></ul> </li></ul>

Planetarium w Olsztynie

2012-10-19T08:57:33Z

Alla:

[[Image:Pla.jpg|thumb|right|250px|Fot. Ryszard Sternik Źródło: Zbiory WBP w Olsztynie]]
[[Image:Pla1.jpg|thumb|right|250px|Fot. Ryszard Sternik Źródło: Zbiory WBP w Olsztynie]]
[[Image:pla2.jpg|thumb|right|250px|Fot. Ryszard Sternik Źródło: Zbiory WBP w Olsztynie]]
Olsztyński obiekt użyteczności publicznej (przy ul. Piłsudskiego), centrum naukowo-rozrywkowo-edukacyjne (pełna nazwa – Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne) ; drugie co do wielkości planetarium w Polsce. Siedziba [[Federacja Miast Kopernikowskich| Federacji Miast Kopernikowskich]] <ref>planetarium jako aparatura to urządzenie do wizualizacji nieba na sferycznym ekranie-sklepieniu pomieszczenia. Olsztyńskie należy do planetariów średnich. Sam aparat to system projektorów, które rzutują obrazy ciał niebieskich na kopułę. Praca projektora głównego i urządzeń pomocniczych sterowana jest z pulpitu operatorskiego – ręcznie lub automatycznie.</ref>

==Pierwotna nazwa==
Planetarium Lotów Kosmicznych

==Projekt==
Gmach zaprojektował [[Ludomir Gosławski]] oraz zespół „Miastoprojektu-Olsztyn”. Wystrój wnętrz zaprojektowali plastycy [[Henryk Mączkowski]], [[Zbigniew Juriewicz]], [[Bogdan Stefanów]].

==Powstanie==
Inicjatywa budowy planetarium wyszła ze strony [[Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalnego „Pojezierze”| Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Pojezierze”]] w listopadzie 1969 r. Konsultację wykonano w Zakładach Carl Zeiss Jena w Niemczech (ówczesnym NRD), wówczas to wybrano model aparatury projekcyjnej Raumflugplanetarium. Rząd zaaprobował decyzję o budowie 1 lipca 1971 r. i jesienią ruszyły prace ziemne (kier. bud. inż. Jan Bartosik z Olsztyńskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego). Planetarium otwarto 19 lutego 1973 r. – w pięćsetną rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika – jako pomnik ku czci astronoma.

==Charakterystyka==
*obiekt o łącznej powierzchni użytkowej 2.500 m², z czego 1.500 m² zajmuje Planetarium, 600 m² - [[Galeria Sztuki Współczesnej Biura Wystaw Artystycznych w Olsztynie|Biuro Wystaw Artystycznych w Olsztynie| Biuro Wystaw Artystycznych]] i 400 m² - kawiarnia „Andromeda” (obecnie [[Miejska Biblioteka Publiczna w Olsztynie| Miejska Biblioteka Publiczna]])
*kopuła o średnicy 15 m – z wewnętrzną stroną pokrytą perforowaną blachą aluminiową wyłożoną od zewnątrz materiałem dźwiękochłonnym (oświetlona przez 26 reflektorów: 8 białych i po 6 niebieskich, zielonych i czerwonych)
*w atrium – na wschodniej ścianie kolorowa mozaika z 205 płytek (powierzchnia całkowita ok. 76 m²) przedstawiająca emaliowane niebo (autorstwo: plastyk Stefan Knapp ; technika: oryginalna autora – pokrywanie wytłaczanych płyt stalowych kolorową emalią i wypalanie <ref>artysta pochodził z Londynu, zm. w październiku 1996 r. w Anglii</ref>). Atrium Planetarium stanowi również wejście do [[Miejska Biblioteka Publiczna w Olsztynie| Miejskiej Biblioteki Publicznej w Olsztynie]]
*w hallu
**portret Mikołaja Kopernika (autorstwo: Stefan Knapp)
**malowidło ścienne przedstawiające ciemny obłok pyłowy Koński Łeb z gwiazdozbioru Oriona (autorstwo: [[Zygmunt Droński]])
*widownia na 200 miejsc
*projektor Spacemaster RFP
*biblioteka specjalistyczna ze zbiorem kilku tysięcy woluminów oraz kilkudziesięcioma tytułami czasopism (głównie z astronomii, astronautyki i dyscyplin pokrewnych)
*ekspozycja stała zrekonstruowanych instrumentów astronomicznych Mikołaja Kopernika

==Priorytet==
*popularyzacja nauki
*dydaktyka astronomii i nauk pokrewnych

==Działalność==
(w wyborze)
*projekcje filmów-widowisk o tematyce astronomicznej i astronautycznej (w różnych wersjach językowych) – popularne oraz jako oferta dydaktyczna dla szkół (corocznie ogląda je kilkadziesiąt tysięcy widzów)
**1989 r. – tematyka projekcji: „Gwiazdy medycejskie”, „Do gwiazd”, „Gwiezdne wojny czy pokój” (luty)
*imprezy okolicznościowe
**1979 r. – [[Dni Zdobywców Kosmosu]] (12-29 kwietnia - z okazji 18. rocznicy lotu Jurija Gagarina)
**1998 r. - obchody w 25. rocznicę powstania planetarium (19 grudnia)
**2009 – współorganizacja (wraz z [[Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie| Wojewódzką Biblioteką Publiczną w Olsztynie]] oraz Samorządem Miasta Olsztyna) imprezy i wystawy pt. „Olsztyn – przestrzeń kosmiczna” (ekspozycja w olsztyńskiej [[Galeria Stary Ratusz| Galerii Stary Ratusz]])
* seminaria, sejmiki, zjazdy
**1982 r. - II Sejmik Generalny Miłośników Astronomii i Astronautyki (20-21 marca)
**1997 r. - VII Seminarium Meteorowo-Meteorytowe (2-3 maja)
*przeglądy książek i czasopism
*ekspozycje stałe
**model Sputnika I
**okruchy gruntu księżycowego
*wystawy zmienne
**1976 r. - „Ziemia oglądana z kosmosu” oraz „Księżyc w świetle najnowszych badań” (wernisaż – 19 lutego)
**1985 r. - „O pokój w Kosmosie” zorganizowana przez olsztyńskie [[Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Olsztynie]] (wernisaż - 12 kwietnia)
**1996 r. - ekspozycja malarstwa absolwentów Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Olsztynie pt. „Dyplom ‘1996” (wernisaż - 25 maja)
**2009 r. – współorganizacja wystawy „>Wszechświat z Ziemi<. Międzynarodowy Rok Astronomii” wraz olsztyńskim [[Galeria Sztuki Współczesnej Biura Wystaw Artystycznych w Olsztynie|Biurem Wystaw Artystycznych]] (ekspozycja zdjęć kosmosu w [[Galeria Sztuki Współczesnej Biura Wystaw Artystycznych w Olsztynie|BWA]] ; wernisaż – 06 sierpnia)
*odczyty i wykłady
**1985 r. - cykl pt. „O kometach prawie wszystko"
**1987 r. – cykl pt. „Panorama radzieckiej astronomii i astronautyki” ; głoszący: [[Kazimierz Schilling]], [[Jadwiga Biała]], [[Krystyna Mościcka]], [[Zbigniew Gałecki]], [[Bogusław Kulesza]], [[Lidia Sobkiewicz]], [[Ewa Janaszak]]
**listopad-grudzień 1989 r. - cykl pt. „Kosmiczna Odyseja voyagerów” ; głoszący: [[Krystyna Mościcka]], [[Kazimierz Schilling]], [[Bogusław Kulesza]], [[Jadwiga Biała]], [[Ewa Janaszak]], [[Zbigniew Gałecki]]
**1994 r. - cykl „Astronomiczne to i owo” ; głoszący [[Andrzej Pilski]]
**1994 r. - cykl pt. „Na Ziemi i w Kosmosie” ; głoszący – [[Andrzej Pilski]]
**2000-2001 r. - cykl pt. „Astronomia u progu nowego tysiąclecia” ; głoszący – [[Elżbieta Plucińska]], [[Lidia Kosiarek]], [[Kazimierz Schilling]]
**2002 r. - cykl pt. „45. lat ery kosmicznej ; głoszący: [[Elżbieta Plucińska]], [[Irina Dymnikowa]]
**2008 r. - wykład G. Kiedowa w siedzibie Planetarium (5 listopada - w ramach Konferencji „Sztynort - utracone dziedzictwo czy szansa na ocalenie? Konserwacja i zagospodarowanie pałacu w Sztynorcie jako wspólna polsko-niemiecka inicjatywa” Niemiecko-Polskiej Fundacji Ochrony Zabytków Kultury, Förderkreis Steinort, Fundacji [[Wspólnota Kulturowa „Borussia| Borussia]] – całość imprezy w olsztyńskiej [[Kamienica Naujacka| Kamienicy Naujacka]] - 05-06 listopada)
*zajęcia tematyczne dla dzieci i młodzieży
**2000 r. – organizacja wojewódzkiego konkursu fizycznego dla uczniów gimnazjum pt. „Ruch i siły na Ziemi i w Kosmosie”
*użyczanie gmachu instytucjom miasta i regionu do organizacji imprez
**1974 r. - Wojewódzka Narada Bibliotekarzy Członków PZPR (18 listopada)
**1973 r. – walne zgromadzenie sprawozdawczo-wyborcze Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Olsztynie Kół Przewodników Turystycznych Terenowych i Miejskich
PTTK (11 grudnia)
**1976 r. - zakończenie roku oświatowego w Olsztyńskim Uniwersytecie Powszechnym (sala odczytowa - 29 kwietnia)
**1981 r. - konferencja sprawozdawczo-wyborcza [[Towarzystwo Wiedzy Powszechnej| Towarzystwa Wiedzy Powszechnej]] (25 marca)

==Organizacje przy Planetarium==
*od 1975 r. – Studium Wiedzy o Wszechświecie (cykl wykładów prowadzonych we współpracy z [[Towarzystwo Wiedzy Powszechnej| Towarzystwem Wiedzy Powszechnej]])
*Klub Kolekcjonerów Meteorytów

==Wydawnictwa==
*''Astronomiczne podstawy geografii : materiały pomocnicze do nauczania geografii''. – Olsztyn: Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne, 1998.

==Bibliografia==
#Biała, Jadwiga: ''Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne'' / Jadwiga Biała, oprac. graf. Tadeusz Burniewicz. - Olsztyn : OPiOA, [1995].
#Biała, Jadwiga: ''Srebrne wesele Olsztyńskiego Planetarium'' / Jadwiga Biała. – „Urania”. - 1998 nr 3 s. 124-128.
#Katarzyński, Władysław: ''Gdy dźwięk stanie się widzialny a obraz słyszalny : laser w olsztyńskim planetarium'' / Władysław Katarzyński. – „Gazeta Olsztyńska”. - 1988 nr 181, s. 1, 4.

==Przypisy==
<references />

==Zobacz też==
http://www.planetarium.olsztyn.pl

[[Category:Animacja kulturalna]] [[Category:Olsztyn]] [[Category:1971-1980]] [[Category:1981-1990]] [[Category:1991-2000]] [[Category:2001-2010]][[Category:Ośrodki naukowe]]

Andrzej Majcherek

2010-12-29T09:31:01Z

Alla:

(1934-?) – elbląski aktor, dyrektor [[Teatr im. Aleksandra Sewruka w Elblągu| Teatru Dramatycznego w Elblągu]], publicysta, pamiętnikarz

==Biografia==
Urodził się w 1934 r. Studiował aktorstwo w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej w Łodzi. Gdy tylko przyjechał do Elbląga, stał się m.in. jednym z współorganizatorów-założycieli [[Teatr im. Aleksandra Sewruka w Elblągu| Teatru Dramatycznego w Elblągu]] (l. 1975-1976). Po raz drugi związał się z miastem piętnaście lat później, gdy został dyrektorem tego samego [[Teatr im. Aleksandra Sewruka w Elblągu| Teatru Dramatycznego]] (l. 1990-1991). Od 1993 r. związał się z teatrem poprzez pracę na scenie – jako aktor. W l. 90-tych XX w. publikował jednocześnie w „[[Elbląski Magazyn Ilustrowany| Elbląskim Magazynie Ilustrowanym]]”, używając pseudonimu „Jan Symplak”. W tym czasie opublikowano cały cykl felietonów jego autorstwa, pt. ''Skosem wprost''. Po pewnym czasie nawiązał współpracę również z „Gazetą Bytowską”, gdzie kontynuował felietonistykę pt. ''Grzybki w cukrze''. Brak dalszych danych biograficznych. 
Uprawiał literaturę wspomnieniową. Fragmenty jego dzienników (pt. ''Z dzienników aktora'') publikowano na łamach „[[Tygiel| Tygla]]” i czasopism „Centrum” oraz „Światło, cień i złudzenie”.

==Bibliografia==
#''Andrzej Majcherek'' //W: Tomczyk, Ryszard: ''Elbląg literacki : rzecz o kształtowaniu się środowiska literackiego w Elblągu w l. 1945-1995'' / Ryszard Tomczyk, Janusz Ryszkowski. – Elbląg: Stowarzyszenie Elbląski Klub Autorów, 2000. – S. 211.

[[Category: Aktorzy i reżyserzy|Majcherek,Andrzej]] [[Category: Dziennikarze|Majcherek,Andrzej]] [[Category: Pisarze|Majcherek,Andrzej]] [[Category: Elbląg|Majcherek,Andrzej]] [[Category: 1971-1980|Majcherek,Andrzej]] [[Category:1981-1990|Majcherek,Andrzej]] [[Category: 1991-2000|Majcherek,Andrzej]]

Andrzej Kopiczyński

2010-12-29T09:29:29Z

Alla:

[[Image:Kopiczynski.jpg|thumb|right|200px||Źródło: Prusiński, Tadeusz, ''Jest teatr w Olsztynie'', Olsztyn, Teatr im. Stefana Jaracza, 2005. ]](1934- ) – aktor teatralny i filmowy

== Biografia ==

Urodził się 15 kwietnia 1934 roku w Międzyrzecu Podlaskim, ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Łodzi w 1958 roku. W latach 1958-1960 występował w [[Tetar im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie]], 1960-1961 Teatrze Współczesnym w Bydgoszczy, 1961-1962 Teatrze Dramatycznym w Warszawie, 1962-1963 Teatrze Bałtyckim w Koszalinie, 1963-1970 Teatrze Dramatycznym w Szczecinie. Od 1970 roku na scenach warszawskich: 1970-1979 Teatr Narodowy, 1979-1982 Teatr Rozmaitości, 1982-1986 Teatr na Woli, od 1986 roku Teatr Kwadrat.

== Twórczość ==

Debiutował w 1957 roku w filmie ''Prawdziwy koniec wielkiej wojny'' Jerzego Kawalerowicza. Najbardziej znany z roli Mikołaja Kopernika w filmie ''Kopernik'' Ewy i Czesława Petelskich z 1972 roku. Następna popularna rola to inż. Karwowski w serialu telewizyjnym Jerzego Gruzy ''Czterdziestolatek'' (1974-1977) i ''Motylem jestem, czyli romans czterdziestolatka'' (1976) oraz ''Czterdziestolatek. 20 lat później'' (1993). Aktor ma w swoim dorobku wiele ról teatralnych, filmowych, występy w reklamach telewizyjnych, role w dubbingu, prowadził teleturniej telewizyjny ''Koło fortuny'', występował w słuchowiskach radiowych.

===Twórczość w Olsztynie===

W [[Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatrze im. Stefana Jaracza]] zagrał m.in. Billa Starbucka w sztuce ''Zaklinacz deszczu'' Richarda Nash’a (reż. [[Tadeusz Żuchniewski|T. Żuchniewski]], premiera 9.07.1959), Romea w sztuce ''Romeo i Julia'' Wiliama Shakespeare’a (reż. [[Tadeusz Żuchniewski|T. Żuchniewski]], premiera 10.10.1959), w widowisku ''Zabawy przyjemne i pożyteczne'' (reż. [[Zenon Kaczanowski|Z. Kaczanowski]], premiera 29.01.1960), Don Martin w sztuce ''Zielony gil'' Tirso de Moliny (reż. [[Tadeusz Żuchniewski|T. Żuchniewski]], premiera 31.03.1960), Hrabiego w sztuce ''Don Juan'' Tadeusza Rittnera (reż.[[Jan Maciejowski| J. Maciejowski]], premiera 3.07.1960). Po latach A. Kopiczyński powiedział „… gdybym nie trafił do tego teatru wtedy, być może w ogóle nie byłbym aktorem, ponieważ okazało się, że był to teatr z marzeń, moich marzeń (…) ponieważ działy się tu rzeczy zupełnie nadzwyczajne… Tu wszyscy chodzili do teatru, tu każda premiera była świętem” <ref>Kopiczyński Andrzej, ''Był to teatr marzeń'', „Gazeta Olsztyńska”, 1988, nr 118, s. 4</ref>. Występował w [[Polskie Radio Olsztyn|olsztyńskiej Rozgłośni Radiowej]].

== Nagrody i odznaczenia ==

*1961 – Nagroda III Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
*1962 - Nagroda IV Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
*1963 – Nagroda Polskiego Radia na Festiwalu Sztuk Rosyjskich i Radzieckich w Katowicach
*1964 – Nagroda Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie
*1966 – Nagroda VIII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
*1967 – Nagroda Bursztynowy Pierścień
*1969 – Nagroda XI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
*1975 – Złoty Krzyż Zasługi
*1976 – Nagroda „Srebrny Gwóźdź Sezonu 1975” redakcji „Kuriera Polskiego”
*1976 – Nagroda zespołowa Komitetu ds. Radia i Telewizji za film ''Czterdziestolatek''
*1976 – Nagroda Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych za pierwszoplanową rolę męską w filmie ''Motylem jestem, czyli romans czterdziestolatka''
*1977 – Odznaka „Za zasługi dla Warszawy”
*1978 – Nagroda I stopnia Komitetu ds. Radia i Telewizji, indywidualnie za rolę w filmie ''Czterdziestolatek''
== Bibliografia ==

#Kopiczyński, Andrzej: ''Był to teatr marzeń'' / Andrzej Kopiczyński; rozm. Sławomir Stelmaczonek // „Gazeta Olsztyńska”. – 1988, nr 118, s. 4.
#Prusiński, Tadeusz : ''Jest teatr w Olsztynie'' / Tadeusz Prusiński. – Olsztyn : Teatr im. Stefana Jaracza, 2005.

== Przypisy ==

<references /> 

== Zobacz też ==

*[http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/11798 Filmografię autora znajdziesz tutaj.]

[[Category:Olsztyn|Kopiczyński,Andrzej]] [[Category:Teatr|Kopiczyński,Andrzej]] [[Category:Aktorzy i reżyserzy|Kopiczyński,Andrzej]] [[Category:Film|Kopiczyński,Andrzej]] [[Category:1945-1960|Kopiczyński,Andrzej]] [[Category:1961-1970|Kopiczyński,Andrzej]]

Andrzej Arciszewski

2010-12-29T09:26:40Z

Alla:

[[Image:Andrzej.jpeg.jpeg|frame|right|188x292px| Źródło:[http://www.dubbing.pl/wywiady/arciszewskiandrzej http://www.dubbing.pl] ]](1951- ) – lalkarz, aktor dubbingowy

== Biografia ==

Urodził się 22 lipca 1951 r. w Olsztynie. Od wczesnych lat szkolnych animator i uczestnik działań związanych z kulturą. Był m.in. w pierwszym składzie powstałego w 1968 r. [[Teatrzyk Piosenki Nie Zawsze Poetyckiej "Niebo"|Teatrzyku Piosenki Nie Zawsze Poetyckiej "Niebo"]] i powstałej w 1972 roku [[Niebo| grupy "Niebo"]], gdzie grał na gitarze. W latach 1973-1977 pracował w olsztyńskim [[Teatr Lalek "Czerwony Kapturek"| Teatrze Lalek "Czerwony Kapturek"]]. Następnie przeniósł się do Teatru "Lalka" w Warszawie, gdzie pracował do 1979 r. W latach 1979-1982 był aktorem Teatru Lalki "Tęcza" w Słupsku, a od 1982 r., Teatru "Baj" w Warszawie. Od lat związany także z dubbingiem.

== Twórczość (wybór) ==

*Spektakle teatralne
**Teatr Lalek „Czerwony Katurek” w Olsztynie
***''Miłość do trzech pomarańczy'' (reż. A. Rettinger) - 1974
***''Ballada o bochenku chleba'' (reż. A. Rettinger) - 1976
**Teatr „Lalka” w Warszawie
***''Słowik'' (reż. J. Całkowa) - 1978
**Teatr Lalki „Tęcza” w Słupsku
***''Ballada o bochenku chleba'' (reż. Z. Miklińska) - 1982
**Teatr Lalki i Aktora „Baj” w Warszawie
***''Dziadek do orzechów'' (reż. K. Niesiołowski) - 1992
***''Baśń o dwóch nieustraszonych braciach'' (reż. K. Niesiołowski) - 1993 [[Image:Andrzejarciszewski02.jpg|frame|right|449x220px| Źródło:[http://www.dubbing.pl/wywiady/arciszewskiandrzej http://www.dubbing.pl] ]]
***''Królowa Śniegu'' (reż. J. Plewako) - 1994
***''Cudowna lampa Aladyna'' (reż. K. Niesiołowski; także Teatr Telewizji) - 1994
***''Księga dżungli'' (reż. W. Fełenczak) - 1995
***''Czarnoksiężnik z Krainy Oz'' (reż. K. Niesiołowski) - 2000
***''Opowieści Koszałka-Opałka'' (reż. K. Niesiołowski) -2000
***''Herakles niezwyciężony'' (reż. K. Niesiołowski) -2002

*Film, seriale, gry komputerowe
**''Tajemniczy Sobotowie'' (jako Dr Odele i profesor Misuni) – 2009
**''S.A.W. Szkolna Agencja Wywiadowcza'' - 2007
**''Harry Potter i Zakon Feniksa'' (gra komputerowa) - jako portret na drugim piętrze - 2007
**''Zawiadowca Ernie'' (jako Dr Hart i pan Kiełek) – 2007
**''Bibi Blocksberg'' - 2007
**''Mój mały kucyk'' - 2007
**''Złoty kompas'' - 2007
**''Happy Wkręt'' (jako Głupi troll) - 2007
**''Sushi Pack'' - 2007
**''Ben 10: Tajemnica Omnitrixa'' (jako Vilgax) - 2007
**''101 Dalmatyńczyków II: Londyńska Przygoda'' (różne głosy) - 2003
**''Bardzo przygodowe podróże Kulfona'' (wszystkie postacie drugoplanowe) – 1997-1999
**''Tex Avery Show'' – 1997-1999
**''Zorro'' (Garcia) – 1997-1998
**''Księżniczka Sissi'' - 1997
**''Pokémon'' - 1997
**''Spider-man'' (jako Beyonder i Hank McCoy/Bestia) – 1994-1998
**''Iron Man: Obrońca dobra'' (jako Modok) – 1994-1996
**''Gumisie'' (jako Toadie) – 1985-1991
**''Wuzzle'' (jako Trąbek) - 1985
**''Fraglesy'' (jako Wiedźma Ple-Ple) - 1983
**''Dookoła świata z Willym Foggiem'' (jako Willy Fogg) - 1983
**''Przygody Myszki Miki i Kaczora Donalda'' - 1982

== Bibliografia ==

#Lewandowski, Janusz B. : ''Wydarzenia, festiwale, imprezy, koncerty, ludzie'' / Janusz B. Lewandowski // W: ''Olsztyn 1945-2005. Kultura i nauka : praca zbiorowa'' / pod red. Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego. - Olsztyn : Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego, 2006. - S. 517.

== Zobacz też ==

[http://dubbingpedia.pl/wiki/Andrzej_Arciszewski Kompletna filmografia.] 
[http://www.dubbing.pl/wywiady/arciszewskiandrzej Wywiad z Andrzejem Arciszewskim.]

[[Category:Aktorzy i reżyserzy|Arciszewski,Andrzej]] [[Category:Teatr|Arciszewski,Andrzej]] [[Category:Film|Arciszewski,Andrzej]] [[Category:Media|Arciszewski,Andrzej]] [[Category:Olsztyn|Arciszewski,Andrzej]] [[Category:1971-1980|Arciszewski,Andrzej]]

Aleksander Sewruk

2010-12-29T09:25:05Z

Alla:

[[Image:S_A.jpg|thumb|right|200px|Źródło: Prusiński, Tadeusz, ''Jest teatr w Olsztynie'',Olsztyn, Teatr im. Stefana Jaracza, 2005.]](1912-1974) – aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, dyrektor teatrów

==Biografia==
Urodził się 17 stycznia 1912 roku w Korninie (Ukraina). Do Polski przyjechał z rodziną w 1920 roku. Maturę zdał w Bielsku Podlaskim (1930), rozpoczął studia matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim, które po roku przerwał. Odbył służbę wojskową i pracował jako urzędnik. W 1939 roku wziął udział w kampanii wrześniowej, po kapitulacji Modlina dostał się do niewoli. Przebywał w jenieckim obozie w Działdowie, oflagach w Arnswalde i Grossborn. W Arnswalde brał udział w obozowym Teatrze Symbolów. W maju 1945 r. założył z grupą kolegów objazdowy teatrzyk rewiowy ''Oberża Komediantów''. W latach 1946-1947 grał w teatrze Polskiej Dywizji Pancernej w Niemczech. W czerwcu 1947 wrócił do Polski, w Warszawie zdał egzamin eksternistyczny i podjął pracę w [[Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie]]. W sezonach 1952-1957 był aktorem i organizatorem pracy artystycznej w Teatrze Dramatycznym w Poznaniu. W 1957 roku objął stanowisko dyrektora i kierownika artystycznego [[Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie]] i [[Teatr im. Aleksandra Sewruka|Elblągu]]. Od 1969 r. był dyrektorem i kierownikiem artystycznym Teatru Ziemi Mazowieckiej w Warszawie. Zmarł 23 listopada 1974 roku. Pochowany w Warszawie.

==Działalność==
Sewruk był długoletnim dyrektorem [[Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie]] (1957-1969), sprawnym organizatorem życia teatralnego. Dbał o zespół aktorski. Teatr prowadził sceny główne w Olsztynie i Elblągu, prowadził działalność objazdową. Dyrektor powołał scenę tzw. młodzieżową (1958-1960), scenę „Eksperyment” (1962-1963), następnie funkcjonującą jako scenę „Margines”. Starał się zaspokoić oczekiwania różnych środowisk społeczeństwa. Preferował sztuki dotykające problemów wojnnych bezpośrednio lub tylko nawiązujące do tej tematyki. Były to m.in. ''Pierwszy dzień wolności'' L. Kruczkowskiego (1960), ''Wojna i pokój'' A. Neumanna, E. Piscatora, G. Pruffera wg. Tołstoja (1959), ''Pamiętnik Anny Frank'' Goodricha i Hacketta (1960), ''Piąta kolumna'' Hemingway’a (1963). Inną grupą były spektakle – widowiska z elementami baśniowości i alegorii ze staranną scenografią która była oprawą plastyczną np. ''Nagi król'' Szwarca (1963), ''Dziewiąty sprawiedliwy'' Jurandota (1963). Tworzył teatr popularny (komedie A. Fredry, W. Bogusławskiego, Moliera). Wystawiał sztuki ze współczesnego światowego repertuaru, głównie amerykańskiego (np. T. Williams, N. R. Nash, W. Gibson). Podczas dyrekcji Sewruka ustabilizowała się kadra teatru. Teatr odnosił sukcesy na festiwalach teatralnych (Festiwal Teatrów Polski Północnej w Toruniu 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1966, 1968, 1969, Telewizyjny Festiwal Teatrów Dramatycznych 1965, 1966, Ogólnopolski Przegląd Zawodowych Teatrów Małych Form w Szczecinie). Dyrektor zapraszał do [[Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Jaracza]] wielu reżyserów spoza Olsztyna, m.in. [[Krzysztof Pankiewicz|Krzysztofa Pankiewicza]], [[Bohdan Poręba|Bohdana Porębę]], [[Tadeusz Kozłowski|Tadeusza Kozłowskiego]], [[Andrzej Konic|Andrzeja Konica]], [[Stefania Domańska|Stefanię Domańską]], [[Jerzy Grzegorzewski|Jerzego Grzegorzewskiego]]. Sewruk odkrył dla teatru [[Pantomima Olsztyńska|Pantomimę Olsztyńską]] i [[Bohdan Głuszczak|Bohdana Głuszczaka]]. Jako dyrektor Teatru Ziemi Mazowieckiej w Warszawie pracował od czerwca 1969 do 1974 roku. Wystawiał repertuar różnorodny dla szerokiego kręgu odbiorców.

==Twórczość==
Debiutował rolą Papkina w ''Zemście'' A. Fredry (1940) w Teatrze Symbolów w oflagu Arnswalde. Po wojnie debiutował 4.10.1947 rolą Rzecznickiego w ''Fantazym'' J. Słowackiego w [[Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie]]. W olsztyńskim teatrze Sewruk zagrał ponad siedemdziesiąt ról. Występował w repertuarze poważnym oraz rolach komediowych. Grał m.in. rolę Anzelma w ''Pierwszym dniu wolności'' L. Kruczkowskiego (1960), Wojnickiego w ''Wujaszku Wani'' A. Czechowa (1958) , Senatora w ''Dziadach'' A. Mickiewicza, Napoleona w ''Wojnie i pokoju'', Horsztyńskiego w dramacie Słowackiego. Występował jako Horodniczy w ''Rewizorze'' N. Gogola, Cześnik w ''Zemście'' A. Fredry (1961) , On w ''Życiu współczesnym'' S. Mrożka. Był artystą skupionym i opanowanym, powściągliwie stosował aktorskie środki wyrazu. Tworzył postacie charakterystyczne, zapadające w pamięć. Występował w Teatrze Telewizji u reżyserów m.in. Jerzego Antczaka, Jana Łomnickiego, Jerzego Grzegorzewskiego, Macieja Prusa, Zygmunta Hubnera. Grał w filmach fabularnych. M.in. ''Celuloza'' (1953), ''Pod gwiazdą frygijską'' (1954) i ''Pociąg'' (1959) w reżyserii Jerzego Kawalerowicza, ''Popiół i diament'' Andrzeja Wajdy (1958), ''Orzeł'' Leona Buczkowskiego (1958), ''Dziś w nocy umrze miasto'' Jana Rybkowskiego (1961), ''Zaduszki'' Tadeusza Konwickiego (1961). Występował w serialach telewizyjnych (''Noce i dnie'', ''Czterdziestolatek'', ''Czarne chmury'', ''Stawka większa niż życie'', ''Czterej pancerni i pies'').

==Nagrody i odznaczenia==
*1949 – Nagroda za rolę Łomowa (''Oświadczyny'' A. Czechowa) podczas ogólnopolskiego festiwalu sztuk rosyjskich i radzieckich
*1959 – Laureat nagrody wojewódzkiej
*1959 – Srebrny medal Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Moskwie
*1961 – Wyróżnienie na III Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu (rola Osborne’a w ''Kresie wędrówki'' R. G. Sheriffa)
*1961 – Nagroda m. Elbląga
*1963 – Nagroda na V Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu (rola Maksa w ''Piątej kolumnie'' E. Hemingway’a)
*1966 – Nagroda państwowa II stopnia za popularyzowanie sztuki scenicznej
*1969 - Wyróżnienie XI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu (rola w ''Pamiętniku szubrawc''a A. Ostrowskiego)
*1973 – Nagroda miesięcznika „[[Warmia i Mazury]]”
*Krzyż Walecznych
*Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
*Order Sztandaru Pracy II kl.
*Zasłużony Działacz Kultury

==Upamiętnienie==
Studio Aktorskie przy Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie nosi nazwę Aleksandra Sewruka. [[Teatr im. Aleksandra Sewruka|Teatr w Elblągu]] od 16 czerwca 2007 r. nosi imię Aleksandra Sewruka. Przyznawane są Statuetki Kryształowy Aleksander m.in. najpopularniejszym aktorom teatru elbląskiego.

==Bibliografia==
#Prusiński, Tadeusz: ''Jest teatr w Olsztynie'' / Tadeusz Prusiński. – Olsztyn : Teatr im. Stefana Jaracza, 2005.
#Segiet, Janusz: ''Sewruk Aleksander (1912-1974), aktor teatralny, telewizyjny, dyrektor teatru'' / Janusz Segiet // W : ''Polski Słownik Biograficzny'', T. 36, z. 3 [og. zb.] 150. – Warszawa ; Kraków : IH. PAN, 1995. – Bibliogr. - S. 351-352
#Segiet, Janusz: ''Świat Eugenii Śnieżko-Szafnaglowej : opowieść o ludziach Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie'' / Janusz Segiet. – Olsztyn : Pojezierze”, 1983.

==Zobacz też==
*Filmografię aktora znajdziesz [http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/112240 tutaj]
*[http://www.filmweb.pl/o44499/Aleksander+Sewruk oraz tutaj].

[[Category:Olsztyn|Sewruk,Aleksander]] [[Category:Elbląg|Sewruk,Aleksander]] [[Category:Teatr|Sewruk,Aleksander]] [[Category:Aktorzy i reżyserzy|Sewruk,Aleksander]] [[Category:1945-1960|Sewruk,Aleksander]] [[Category:1961-1970|Sewruk,Aleksander]] [[Category:2001-2010|Sewruk,Aleksander]]